ཁ་བརྡ། | བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། རྩོམ་ཡིག་གཤག་བཅོས། མགོ་གཉིས་མ་དང་མང་གཙོའི་ཁྲིམས་སྲིད།

—-རྩོམ་པ་པོ། ཐང་ཏང་ཧུང་།
ལོ་ཙཱ་བ། སད་མི།

སྒྱུར་བ་པོའི་མཚམས་སྦྱོར་སྐད་ཆ།

རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་མིག་སྔར་དབྱི་སི་རལ་གནས་སྡོད་རྒྱ་མིའི་གྲགས་ཅན་རྩོམ་པ་པོ་ཐང་ཏང་ཧུང་གིས་བརྩམས་ཤིང་། ཉེ་ཆར་ཟླ་བ་ 8 པའི་ནང་ཁོང་གིས་ <<བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། བཀྲེས་སྟག་མུག་སྤྱང་མདུན་གྱི་རི་དྭགས>>ཞེས་པའི་རྩོམ་རིང་ཞིག་ཨ་རིིར་རྟེན་གཞི་བྱས་པའི་<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>www.minzhuzhongguo.orgཅེས་པའི་དྲ་བར་བསྐུར་བ་རེད་མོད། རྩོམ་ཡིག་འདིས1949 གོང་དུ་ཅི་ལྟར་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་རབས་རྒྱུ་མ་ཕུ་འདེད་བྱས་ཡོད་དུས། མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་ཚང་གིས་བསམ་བཞིན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་ཡ་མ་ཟུང་གླན་པ་དང་། རྩོམ་པ་པོའི་མཇུག་སྡུད་སྐད་ཆའང་ནག་གསུབ་བཏང་ནས་འགོད་སྤེལ་བྱས་རྐྱེན་ཆེད་དུ་ཐེར་འདོན་རྩོམ་ཡིག་འདི་སྤེལ་བ་རེད། མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་ཟེར་བའི་དྲ་བ་འདི་ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་མི་དམངས་གཙོ་དོན་གཉེར་ཅན་ཁས་འཆེ་བ་འགས་བདག་གིར་བྱས་པ་ཞིག་རེད་ལ། རྒྱ་མི་འདི་ཚོ་ཁོ་རང་ཚོའི་རྒྱ་ནག་ཏུ་འདུག་བཟོད་བྲལ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་རང་དབང་རྒྱལ་ཁབ་དག་ཏུ་བྲོས་བྱོལ་ལ་ཕྱིན་པའི་གྲས་རེད།

ཁོ་ཚོས་ཟེར་ན། ཁོ་ཚོ་ནི་རྒྱ་མི་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཡིན་ཟེར། རྒྱ་ནག་གི་སྒལ་ཚིགས་ཡོད་པའི་མི་བུ་ཡིན་ཟེར། དེས་ན། ནམ་ནམ་ཞར་ཞར་དུ་ཁོ་ཚོས་རྒྱ་ནག་རང་དབང་དང་མང་གཙོ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་དང་། བོད་སོགས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེའི་སྒོ་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཟེར། དོན་ངོ་མར། མང་གཙོ་དོན་གཉེར་ཅན་ཟེར་བའི་ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་མི་འདི་ཚོས། བོད་རྒྱའི་གནད་དོན་གྱི་འགག་རྩར་ཐུག་དུས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ཚད་མཐོའི་མགྲིན་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། བོད་ངོས་ཕྱོགས་ལ་ཁེ་བཟང་ཁ་གང་སྐར་མ་གང་སྟེར་གི་མེད། ཕྱི་ཚུལ་ཙམ་དུ་བལྟས་ན། བོད་རྒྱ་འབྲེལ་མོལ་སྐོར་ལ་རྒྱ་མི་མང་གཙོ་དོན་གཉེར་བ་འདི་ཚོས་བོད་མིར་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་མོད། དོན་དུ་བོད་དང་ཤར་ཏུ་ཁི་སི་ཐན། སོག་པོ་བཅས་ངེས་པར་རྒྱ་ནག་དང་ཁ་འབྲལ་ཆོག་གི་མ་རེད། ཁྱོད་ཚོར་རང་ཐག་རང་གཅོད་དབང་ཆ་ཡོད་མི་འོས། ཡིན་གཅིག་མིན་གཉིས་རྒྱ་ནག་པ་བཟོ་དགོས་ཟེར་བའི་འདུ་ཤེས་བློ་རྡོ་རྗེའི་བྲག་ལས་སྲ་ལ། རྒྱ་མིའི་གཞུང་གི་ལྟ་བ་ལངས་ཕྱོགས་དང་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ཡིན་པ་ནི། <<བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། རྩོམ་ཡིག་གཤག་བཅོས། མགོ་གཉིས་མ་དང་མང་གཙོའི་ཁྲིམས་སྲིད>>(རྩོམ་བྱང་འདིར་མ་ཡིག་ལྟར་ཨུ་ཚུགས་བརྒྱབས་ནས་ཐད་སྒྱུར་བྱས་ན། <<བོད་ཀྱི་གནད་དོན། བཙོག་འདོར་གཏམ་གསར། བསམ་བློ་སྣ་གཉིས་དང་མང་གཙོ་ཁྲིམས་སྲིད>>ཅེས་འབྲི་དགོས་མོད། འདིར་རྩོམ་ཡིག་ཧྲིལ་པོའི་བསྟན་དོན་ནམ་དོན་སྒྱུར་རང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་ལྟར་བསྒྱུར་བ་ཡིན) ཅེས་པ་འདི་བཀླགས་ན་ཤེས།

ཞོར་དུ། རྩོམ་པ་པོ་འདི་ངོས་སྦྱོར་རོབ་ཙམ་ཞུ་འདོད། ཐང་ཏང་ཧུང་ནི་དབྱི་སི་རལ་གནས་སྡོད་བྱས་ཡོད་ལ། བོད་རྒྱའི་འཐབ་རྩོད་ཐད་བོད་མིར་དོན་དམ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན། ཡང་ན། 1949 སྔོན། བོད་ནི་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་བྱེད་ལ། ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་སྒོ་ནས་མ་འོངས་པར་བོད་མིར་མི་རིགས་རང་ཐག་རང་གཅོད་དབང་ཆ་དགོས་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡིན། མོས་བསམ་ན། བོད་རྒྱའི་གནད་དོན་ནི་རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཡུལ་བཙན་འཛུལ་བཙན་བཟུང་བྱས་ཏེ་དབང་སྒྱུར་བྱས་པ་དང་། འཐབ་རྩོད་འདི་ནི་བཙན་འཛུལ་དང་མི་སེར་སྤེལ་བར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ཀྱི་ཡོད། ད་ཕན་ཁོ་མོས <<བོད་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་དང་ངའི་ཞབས་འདྲེན>><<བོད་དོན་གྱི་འགག་རྩའི་ཐ་སྙད་དང་ཆེད་དུ་སྤྱད་པའི་ཚིག་བརྗོད>> <<བོད་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཨེ་རེད>><<བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། བཙན་རྒྱལ་བའི་མདུན་སྐྱོད་རོལ་དབྱངས། >><<བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། བཀྲེས་སྟག་མུག་སྤྱང་མདུན་གྱི་རི་དྭགས>> སོགས་འཐེན་ཤུགས་ཡོད་པའི་དཔྱད་གཏམ་མང་པོ་སྤེལ་ལ། ད་དུང་ཉེ་བའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཐེ་ཝན་དོན་གཅོད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རོགས་རམ་འོག་གངས་ལྗོངས་པར་སྐྲུན་ཁང་ནས<<བོད་ཀྱི་དུས་ལོག—རྒན་རབས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་བཅར་འདྲིའི་ཟིན་ཐོ>>ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ལྗིད་ཚད་ཡག་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་པར་སྐྲུན་བྱ་ཐུབ་པ་བཅས།

རྩོམ་པ་པོས་ཐོག་མའི་འགྲེལ་བརྗོད།

གནད་དོན་ངོ་མ་ཡོད་ས་འདི་ལྟར་ཏེ། གལ་སྲིད་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་གི་དམིགས་འབེན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཚེ། ད་དུང་མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་བརྗོད་པའི་རང་དབང་ལའང་བརྩི་སྲུང་བྱ་དགོས། གནད་དོན་ངོ་མ་ནི། བྱེད་སྟངས་འདི་མགོ་གཉིས་མའི<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>ཅིག་ཨེ་རེད། མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་འདིར་ཁྱད་མཚར་ཅན་གྱི་དབང་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། རང་སོ་སོའི་འདོད་མོས་རང་བཞིན་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་རྩོམ་ཡིག་གཤག་བཅོས་བྱེད་ཆོག་ལ། ཞིབ་ཚགས་ངང་ནས་རྩོམ་ཡིག་ནང་དོན་བཟོ་བཅོས་རྒྱག་ཆོག དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཀློག་པ་པོ་བསམ་བློ་གུ་དོག་ཏུ་གཏོང་བ་དང་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཏེ། སྣེ་འཁྲིད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཨེ་ཡིན། དེ་ནི་སྔོན་ཆད་སུས་བཏང་འཛིན་བྱས་ཡོད་ན། འབྱུང་འགྱུར་ཡང་དེས་བཏང་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་རེད་ཟེར་བའི་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་ཅིག་ཨེ་ཡིན།

1.རྩོམ་ཡིག་གཤག་བཅོས།

1951ལོར། བཙན་ཤེད་འོག་བོད་དང་རྒྱ་ནག་དབར<<ཆིངས་དོན་བཅུ་བདུན>>བཞག་རྗེས། བོད་སྲིད་གཞུང་གི་དབུ་ཁྲིད་རྩེ་དཔོན་ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་རྒྱལ་མཚམས་བརྒལ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་བ་རེད། ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་གྲགས་ཅན <<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>གླེང་བརྗོད་ལས། ང་བོད་དུ་བཙན་དབང་སྒོ་ནས་རྒྱ་དམར་དང་མཉམ་ལས་བྱེད་པར་ལོག་འདོད་མེད་ཅེས་གསུངས།

རང་ཉིད་ཀྱི་གནའ་བོའི་རྒྱལ་ཁབ་རི་ཆུ་ཆག་གྲུམ་བཏང་བ་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་བོད་མི་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པའི་སྐྱོ་སྡུག་གི་རོགས་ཟླ་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། བོད་ཀྱི་གནའ་དཔེ་འབོར་ཆེན་དེ་དང་བོད་སྲིད་གཞུང་གི་འགངས་ཆེའི་ལས་དོན་ཡིག་ཚགས་དེ་དག་རེད། 【1】ཞྭ་སྒབ་པས་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཆ་དེ་དག་ལ་གཞི་བཅས་ཏེ་དཔྱད་པ་མཐར་ཕྱིན་བྱས་པ་རེད། ཁོང་གིས་མི་ལོ་བཅུ་ཉི་ཤུའི་རིང་རྩོམ་འབྲི་བྱས། 1967དང1976བཅས་ཆག་སྒོ་བསྟུད་མར་བརྩེགས་པའི་ལོ་ཟླའི་ནང་དུ། <<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>བོད་དབྱིན་པར་གཞི་སྡེབ་གཅིག་ཏུ་བཏོན་པ་རེད། དཔེ་དེབ་མཚམས་སྦྱོར་ལས་འབོད་སྐུལ་འདི་ལྟར་གནང་བ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་མིག་ཟུང་གཙང་ཕྱིས་བྱས་ནས་དངོས་དོན་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཐོག བོད་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མཐའ་རྒྱ་ཆོད་ཤོག་ཅེས་བྲིས་ཡོད།

འོ་ནའང་། བོད་ནང་གི་བོད་མི་དང་རྒྱ་ནག་པ་སུས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྒང་གི་དབང་ཆ་ཁ་གསལ་བཟོས་མེད། ད་ཕན<<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>འདིར་རྒྱ་གཞུང་ནང་ཁུལ་གྱི་རྒྱ་འགྱུར་པར་གཞི་གཉིས་ཡོད། དེ་དག་དམིགས་བསལ་གོ་གནས་ཡོད་པའི་ནང་ཁུལ་མི་སྣར་སུན་འབྱིན་བྱ་སྤྱད་འབའ་ཞིག་ཏུ་གཡར་བ་རེད། ནང་ཁུལ་གྱི་རྒྱ་འགྱུར་པར་གཞི་འདི་གཉིས་ལས། གཅིག་གིས<<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>ཞེས་བསྒྱུར་ཡོད་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ལས <<བོད་ཁུལ་གྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>ཞེས་བཅོས་སྒྱུར་བྱས་ཡོད་པ་རེད། མ་གཞི་བོད་ཡིག་རང་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་བོད་དང་། དབྱིན་ཡིག་ན་ཡོད་པའིTibet སོ་སོའི་ནང་དོན་ནི་བོད་ཁུལ་ཟེར་བ་འདི་མ་རེད། བོད་ཁུལ་ཟེར་བའི་ནང་དོན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་བོད་རིགས་གནས་སྡོད་ས་ཁུལ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། རེད་དེ། རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་ཏང་སློབ་ཀྱི་བོད་རིག་པ་བ་དང་། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ཧུའུ་ཡན་གྱིས་བཤད་དོན། བོད་ཁུལ་ལ་བསྒྱུར་ན་ཆེས་ཡང་དག་པ་རེད་ཟེར་ཡོད། 【2】

བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མ་ཞིག་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་སླད་དུ<<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>ན་བཀོད་པའི་ནང་དོན་བཙོག་པ་རྣམས་འདོར་དགོས་ཟེར། 【3】འདིའི་ཆེད་དུ་རྒྱ་གུང་ཁྲན་གྱིས་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་ཆེད་མཁས་ཚོགས་པ་བཙུགས་ཏེ<<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>གཤག་ལས་བཟོ་བཅོས་བྱས། <<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>མ་དེབ་དེ་མགོ་ནས་མཇུག་བར་དྲེག་པ་ཅན་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་མི་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་ཡུལ་ན་མེད་པ་བཟོས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གིས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་འགྲེལ་བརྗོད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཆབ་སྲིད་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་གོམ་པ་འདོར་བ་རེད་ལ། ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཁྱེར་ཡོང་ནས་གནད་འགག་ཡོད་སར་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱེད་པ་རེད། ཚིག་བརྗོད་གསར་བཟོ་བྱས་ནས་མི་རྣམས་མགོ་གཡོག་མགོ་སྐོར་བྱེད་པ་དཔེར་ན། བོད་དང་ཐུ་བྷོད་ཀྱི་མིང་ཚབ་ཏུ་བོད་ཁུལ་ཟེར་བ་འདི་བཙུད་ཡོད་པ་དང་། (བོད་དམ་ཐུ་བྷོད་ནི། བོད་ཆོལ་གསུམ་ཁྱབ་པའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་མོ་རེད)བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཞེས་པ་འདིར་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ས་གནས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཞེས་བསྒྱུར། བོད(བོད་རྒྱལ་ཁབ)ཅེས་པའི་བརྗོད་དོན་ཆུང་དུ་བཏང་ནས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བ་ཡིན་པར་ཤོད། ཁམས་དང་ཨ་མདོ་ལ་ཞིང་ཆེན་བཞིའི་བོད་ཁུལ་དུ་འབོད། བོད་པའམ་བོད་མིར་བོད་རིགས་ཞེས་བརྗོད། བོད་ཡིག་ནང་གི་མན་ཇུ་གོང་མའི་སྲས་ལ་རྒྱ་སྒྱུར་བྱས་དུས་གོང་མ་ཆེན་མོའི་སྲས་སུ་བསྒྱུར། ས་སྟག་དང་ས་ཡོས་ལོ་བཅས་བོད་ལོ་བརྩི་སྟངས་འདི་རིགས་ལ་ཀང་ཤུག་ལོ་བཞི། ཀང་ཤུག་ལོ་ལྔ་ཟེར་ནས་རྒྱ་ལུགས་སུ་ཁྱབ་པར་བྱས། བོད་གྱུར་མིད་བཏང་བ་ལ་བཅིངས་འགྲོལ་དུ་བོས། འགོག་རྒོལ་ལ་ངོ་ལོག་སོགས་བཏགས་ཡོད།

རྗོར་ཅི་ཨོ་ཝེ(George Orwell )ཡིས<>ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ལས། ཚིག་བརྗོད་རྙིང་པ་དག་གིས་བསྟན་པའི་དོན་དངོས་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བརླགས་ཟིན་་་་་་། འོན་ཏེ། ཚིག་བརྗོད་གསར་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ད་ལྟའང་ཡོད་མོད། འདི་ཚོ་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ནང་དོན་ཐད་ནས་ཚིག་བརྗོད་རྙིང་པ་དང་གནམ་སའི་ཧེ་བག་ཤོར་ཡོད་ཅེས་འཁོད་པ་ཁོ་ན་ལྟར་ཏེ། ཚིག་བརྗོད་རྙིང་པ་སྤྱོད་མཁན་ཚོ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཤོར་བའི་སེམས་སྡུག་གིས་ད་དུང་ཡང་ཞུ་འབོད་བྱེད་པ་རེེད་ལ། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་ཏེ་འདི་ནི་སྡིག་ཉེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་མཐོ་ཤོས་སུ་གྱུར་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་སྤྱོད་ན་འདུ་བ་རེད་ཟེར། 【4】དེ་ལྟར་འདས་པོའི་ལུས་དྲོད་མ་ཡལ་བའི་གོང་ནས། གོ་རིམ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ནམ་ཡང་ཁུ་སིམ་མེར་འདུག་མ་མྱོང་བའི་གནོད་འཚེ་ཕོག་མཁན་ཚོ་དང་གཟུ་དཔང་བར་གདོང་གཏད་དེ། སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དང་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་སའི་རང་དབང་བའི་འཇིག་རྟེན་ནས་ཀྱང་། སྨྱན་སྦྱོར་ཚན་པ་ལ་ལས་ག་ལེ་ག་ལེར་རྒྱ་ནག་གི་བོད་དང་། བོད་ཁུལ། རྒྱ་ནག་དབུས་སྲིད་གཞུང་། བོད་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཚིག་བརྗོད་གསར་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བོད་གསར་འགྲེལ་སྟངས་ལ་ཆས་བཞིན་ཡོད་མོད། བལྟས་ཚོད་ལ་ད་དུང་ལས་ངན་བྱས་ཡོད་བསམ་པའི་རྣམ་པ་ཅུང་ཙམ་ཡང་མངོན་རྒྱུ་མེད། ཚིག་བརྗོད་གསར་པས་ཚིག་བརྗོད་རྙིང་པའི་ཚབ་ཡོངས་སུ་བྱེད་ཐུབ་པའི་དུས་ན། འདས་སོང་དང་མཐའ་མའི་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པ་ཡིན་དུས། དོན་དུ། ལོ་རྒྱུས་ཧྲིལ་བོ་བསྐྱར་འབྲི་བྱས་ཚར་བ་རེད། 【5】

ཚིག་བརྗོད་གསར་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་ཡོང་བ་ངས། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཏུ་དབུས་སྲིད་གཞུང་དང་། བོད་ཁུལ། བོད་རིགས་ཟེར་བ་སོགས་ལས་གྲུབ་པའི་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མྱོང་། ད་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལྟ་བའི་བསྐལ་བ་ཡོད་དུས། བཅོས་ལྷད་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གོ་ཐོབ་ལ་ཡིད་ཆེས་བརླགས་ཡོད་སྟབས། རྒྱ་ནག་གིས་བསྲེས་ལྷད་བྱས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་མོས་མེད་པ་བཤད་ཅི་ལ་དགོས། དོན་དུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་མའི་ངོ་གདོང་ལ་བསྲེས་ལྷད་བྱེད་པ་འདི། ནམ་ཞིག་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་སྟོབས་ཀྱིས་དང་ལེན་བྱ་མི་སྲིད། དཔེར་ན། ལྕགས་ཁྲབ་འཁོར་ལོས་གྲོང་མིའི་ཤ་རུས་ལེབ་ལེབ་ཏུ་བཟོས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ། ལང་ཚོ་དར་བབ་ཀྱི་བྲང་ངོས་སུ་མེ་མདས་ཚལ་པར་གཏོར་བའི་དུས་དེ་ཙ་ན། སློབ་མ་ཚོར་འཇིགས་སྐུལ་བ་ཞིག་ཏུ་བཤད་པ་དང་། གྲོང་མི་ཚོ་ནི་རྡུང་གཅོག་འཕྲོག་སྲེག་ཤོག་ཁག་ཏུ་བོས། སྡེབ་གསོད་ནི་བརྟན་ལྷིང་ཆིག་སྒྲིལ་དུ་བཤད་པ་རེད། རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མཁན་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་བཅོས་མ་ཞིག་ཏུ་ཕྱིར་མངོན་བྱུང་བ་རེད། གང་ལྟར། མི་འབོར་དུང་ཕྱུར་བརྒལ་བ་ཞིག་གིས་ཏན་ཏན་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་མཁན་ཚོས་ཅི་ལྟར་ལོ་རྒྱུས་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བ་མིག་གིས་མཐོང་ཡོད། ཐ་ན། ངོ་རྒོལ་བ་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་སྤྱད་ནས་ཅི་ལྟར་གཙང་འཕྱག་བྱས་ཡོད་པ་ཤེས་ཡོད་ལ། བཙན་ཤེད་སྒོ་ནས་མགོ་བསྒུར་དུ་བཅུག་པའི་མི་ལ་ལར་དབུས་གཞུང་བརྙན་འཕྲིན་ལེ་ཚན་དུ་འདི་ཡིན་འདི་མིན་གྱི་སྐད་ཆ་བཤད་བཅུག་པ། འགྲེལ་བཤད་སྣ་ཚོགས་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པའི་བདེན་ཚིག་བཤད་བཅུག་པ། ཕྱི་ཚུལ་དུ་དྲག་སྤྱོད་རྣམ་པ་མངོན་གྱི་མེད་ལ། གཏུམ་དྲག་པས་མིའང་བསད་མེད། ང་ཚོས་མཐོང་བའི་མི་འདི་དག་རེ་རེ་བཞིན་དྲང་བདེན་མེད་པའི་དབང་ཆའི་འོག་ཡ་ང་ཤ་ཚ་མེད་པར་འཕྱ་སྨོད་གཟེད་དགོས་ཐུག་ཡོད། ཁོས་ནི་མི་སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་སྐྱག་རྫུན་བཤད་འཇུག་གི་ཡོད་པ་རེད།

སོ་སོ་རང་གིས་གསུབ་བཅོས་དང་། བཅད་གཏུབ། སྦས་འགེབས། འཁྱོག་བརྗོད། ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཛེས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་བསྐྲུན་ཡོད་ནའང་ཨ་ཞང་རྒན་པ་ཞིག་མ་རེད། གང་ཞེ་ན། རྒྱ་གུང་ཁྲན་ལ་འདི་རིགས་གཞི་རྒྱ་ཧ་ཅང་ཆེ་ལ། བགྲང་གིས་མི་ལངས་བའི་གཏམ་བཤད་མཁན་དང་རྩོམ་པ་པོ་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན། <>ཞེས་པའི་གཙོ་འཁྲབ་པ། བདེན་དོན་པུའུ་ལས་བྱེད་ཝན་སི་ཏུན་ཧྲི་མི་སི་ལྟ་བུ། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནས <<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>གཤག་བཅོས་ཚོ་ཆུང་གི་རྩོམ་སྒྲིག་མི་སྣ་དེ་དག་འདྲ་བོ་་་་་་། གཅིག་བྱས་ན། ཕལ་ཆེར་ཨ་ཞང་རྒན་པར་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཚོའམ། དམ་བཅས་ཏེ་ཁྲིམས་སྲིད་ཀྱི་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་བསྐྲུན་དགོས་བཤད་མཁན་ཚོའང་ཚུད་ཡོད།

2016ལོའི་ཟླ་བ 8པར། གུས་མོས <<བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། བཀྲེས་སྟག་མུག་སྤྱང་མདུན་གྱི་རི་དྭགས>>【6】ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་ཨ་རིའི་མང་གཙོ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བཞིན་ཡོད་པའི <<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>དྲ་བར་བསྐུར་བ་ཡིན། འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གི་དྲ་འགོག་ཡོལ་བས་བསྒྲིབས་པའི་སྲིད་དོན་གླེང་སའི་དྲ་རྒྱ་ཞིག་རེད། རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་ཀློག་པ་པོ་ཚོས་ངེས་པར་དབང་འཛིན་པའི་དྲ་གྱང་བརྒལ་རྗེས། ད་གཟོད་གཞི་ནས་གླེང་སྟེགས་འདིར་བཀོད་པའི་བསམ་བརྗོད་རང་དབང་ཅན་གྱི་སྐད་ཆ་དག་བལྟ་ཀློག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། <<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གི་དྲ་བདག་ངོ་མ་རྒྱ་ནག་གི་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པའི་ཉེས་མིང་ཕོག་ནས་བཙོན་འཇུག་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་ནི2010ལོར་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་མཁན་སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་རེད། ཁོང་བཙོན་འཇུག་བྱས་རྗེས། ཁོང་གི་གྲོགས་པོས་ཚབ་བྱས་ཏེ་ལས་གཉེར་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

<<བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། བཀྲེས་སྟག་མུག་སྤྱང་མདུན་གྱི་རི་དྭགས>>ཞེས་པ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་མགོ་ཁུངས་ཅི་ལྟར་ཡིན་མིན་སྐོར་གྱི་རྩོམ་རིང་ཞིག་རེད། ངས་མན་ཇུ་བཙན་རྒྱལ་བས་དཔལ་འབྱོར་སླད་དུ་བོད་གྱུར་མིད་གཏོང་འདོད་ཀྱི་ལྐོག་ཇུས་ཅི་ལྟར་བཤམས་པའི་སྐོར། བཙན་རྒྱལ་བའི་མགོ་པས་བོད་ཤར་ཕྱོགས་ས་ཁོངས་སུ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱ་བའི་སླད་ཁ་གཡར་ས་ཅི་འདྲ་བྱས་ཡོད་མེད་སོགས་བྲིས་ཡོད། ཁ་གཡར་ས་དེ་དག་ད་སྐབས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་བཞིན་པ་དག་གི་རྩ་བའི་རྟེན་གཞིའང་རེད། ཁོང་ཚང་རྫིག་མདོག་སྟོན་མོད་རྦད་དེ་དཀར་འདེད་ནག་འདེད་བྱེད་དུས་བཟོད་ཀྱི་མེད། ངས་ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་ཞིག་གིས་རྒྱུ་ལ་བརྔམས་ཤིང་སྲོག་ལ་རྒོལ་ཚུལ་བཅས་བྲིས་ཡོད། དེ་ནི་བདག་དབང་དམངས་ལ་ཡོད་པ་དང་མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་ལ་ཁས་ལེན་དང་གསལ་འདེབས་བྱས་པ་ཞིག་ཡིན། 

ངའི་རྩོམ་ཡིག་གི་མཇུག་སྡུད་སྐད་ཆ་ལས། 1909ལོའི་ཟླ་བ 11ཟླ་མགོར། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ལྷ་སར་ལོག་ཕེབས་པའི་སྐབས་སུ། བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་ཐམ་ཀ་གསར་པ་ཞིག་ཕུལ་བ་རེད། དེའི་སྟེང་དུ་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་རྒྱལ་དབང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་མགོན་དུས་ཀུན་ས་སྟེང་གི་ཀུན་ཁྱབ་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འགྱུར་མེད་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྒྱ་མཚོའི་བླ་མ་ལྷ་མི་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་བོས་མཆོད་པའི་ཡིད་བཞིན་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཟེར་བཀོད་ཡོད་པ་རེད།【7】ཐམ་ཀ་འདི་ནི་བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་མན་ཇུ་དང་རྒྱ་ནག་གི་ཐེ་ཇུས་དང་ལེན་མེད་པའི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཡིན། མི་དམངས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཁས་ལེན་བྱེད་པའི་བདེན་དཔང་གསོན་པོ་ཞིག་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང(བོད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང)གི་ཁྲིམས་མཐུན་རང་བཞིན་འདི་ལྟར་ཡིན་པ་རེད། བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་ཐམ་ཀ་འདི་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་འབུལ་བའི་སྐབས་སུ། མན་ཇུའི་དམག་གིས་དབྱིན་ཇིའི་རྒྱལ་ཁབ་ལྷན་དུ་བཞག་པའི་ཆིངས་ཡིག་ལ་རྩ་བ་བཟུང་ནས། དབྱིན་ཇིའི་ཚོང་འགྲུལ་གྲོང་ཁྱེར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་ཟེར་བའི་མིང་གཡར་ཏེ་བཙན་གྱིས་ལྷ་སར་ཉེ་བར་བཅར་བཞིན་ཡོད།

ངེས་པར་ནན་བརྗོད་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ལ། ཏག་ཏག་བདག་དབང་མི་དམངས་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་ལ་ཁས་ལེན་དང་དམིགས་བསལ་གསལ་འདེབས་སྐོར་ལ། ངའི་རྩོམ་ཡིག<<བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། བཀྲེས་སྟག་མུག་སྤྱང་མདུན་གྱི་རི་དྭགས>>ཅེས་པའི་མཇུག་སྡུད་ལས་གསལ་བོར་བཤད་ཡོད། གང་ཞེ་ན། རྒྱ་ནག་གིས་རྟག་ཏུ་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་ཡོད་པར་ཤོད་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་བྱེད་ནི་རྒྱ་ནག་གོང་མས་སྤྲད་པའི་ཆོ་ལོ་ཡོད་ཟེར་བ་དེ་རེད་ལ། བོད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་དབུ་འཛིན་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་ཡོང་ས་གོང་མའི་སྐུ་དབང་རེད་ཟེར། རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ་ཚོས་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་ཡོད་ཟེར་བའི་དུས་ཚོད་ཐད་ལ་རྐྱང་སྐུམ་སོམ་ཉི་ཆེ། རྒྱ་གུང་ཁྲན་རྒྱལ་ཁབ་འདིས་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་ཟེར་མྱོང་ལ། ཡང་སྐབས་ཤིག་ཏུ་ཐང་རྒྱལ་རབས་ནས་ཟེར་ཡོད། ཉེ་རབས་ནང་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ནས་ཞེས་དྲིལ་བསྒྲགས་སྐད་ཆ་གཏན་འཁེལ་འདྲ་བོ་བཟོས་ཡོད།
མི་སེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ་ཚོས་མན་ཇུ(ཆིང་རྒྱལ་རབས)ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་ཡོད་ཟེར་མོད། དོན་དུ་མན་ཇུ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལིས་ཕང་ཡོན(理藩院)(སྒྱུར་བ་པོའི་མཆན། ལིས་ཕང་ཡོན་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་དོན་ཁང)ཟེར་བའི་ལས་ཁུངས་དེའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བོད་དང་ཨུ་རུ་སུ་གཉིས་ཀར་ཁྱབ་ཡོད། ཁྲོས་ཙང་ནི(筹藏)(སྒྱུར་བ་པོའི་མཆན། མན་ཇུའི་དུས་མཇུག་ཏུ་ཡོངས་གྲགས་སྒོ་ནས་བོད་ཅི་ལྟར་གྱུར་མིད་གཏོང་དགོས་མིན་ཡོན་ཏན་པ་ཚོས་གྲོས་ཁ་བསྡུར་བའི་དུས་རིམ )སྐབས་སུ། ཙང་ཧྥང (藏番)(སྒྱུར་བ་པོའི་མཆན། མན་ཇུ་བཙན་རྒྱལ་བའི་ཚིག་བརྗོད། ནང་དོན་ནི་མན་ཇུའི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་མ་འདུས་པའི་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ )ཧྲུའུ་ཀོ (属国)(སྒྱུར་བ་པོའི་མཆན། མན་ཇུའི་ཆབ་སྲིད་ཐ་སྙད། ཉེན་སྲུང་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཟེར་བའི་དོན། འདིར་ད་ལྟའི་འཇར་པན་དང་། ཝེ་ཐེ་ནམ། བྱང་ཀོ་རི་ཡ་བཅས་ཚུད་ཡོད། ) ཙུང་ཀྲུའུ་ཀོ (宗主国)(སྒྱུར་བ་པོའི་མཆན། འདི་ཡང་ཉེན་སྲུང་ས་ཁོངས་ཟེར་བའི་ནང་དོན་དང་ཆ་འདྲ ) སོགས་བོས་ཡོད་ལ། གཞན་ད་དུང་ས་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཏེ། འཛིན་སྐྱོང་ཞིང་ཆེན་དུ་བསྒྱུར་དགོས་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་མགོ་བརྩམས།

བོད་མིས་རྒྱ་ནག་གོང་མའི་དབང་ཆ་ཟེར་བ་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞྭ་སྒབ་པའི <<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་ལས>>ཞིབ་བརྗོད་བྱས་དོན། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྐུ་དབང་ནི་བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་དང་ལེན་ཡོད་ལ། བོད་མིར་ཉག་གཅིག་ཏུ་མངའ་བའི་ཆོས་སྲིད་ལྟ་སྟངས་ཤིག་རེད། ད་དུང་བོད་སྲིད་གཞུང་དང་མི་དམངས་ནས་མན་ཇུས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ལ་ཐེ་ཇུས་བྱེད་པ་དེར་སྡང་ཟུག་བྱེད་པར་གསལ་འགྲེལ་བྱས་ཡོད། ངའི་རྩོམ་ཡིག་མཇུག་སྡུད་ན་གོང་མའི་ཐམ་ཀ་ཟེར་བ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་ཟེར་བའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་གླེང་བྱས་པ་དེ་ནི། ཏག་ཏག་རྒྱ་ནག་གིས་བཅོས་ལྷད་བྱས་པ་དང་། བཀག་སྡོམ་བྱས་པའི<<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>ཀྱི་ནང་དོན་གཙོ་གྲས་ཤིག་རེད། ཐམ་ཀ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་བོད་ཡིག་གནའ་དཔེ་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ངམ་གངས་ལྗོངས་རིག་མཛོད་དེབ་ཕྲེང 16 <<བོད་ཀྱི་གལ་ཆེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་བདམས་སྒྲིག>>ཤོག་ལྷེ 74ན་བཀོད་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ལྟ་ནའང་། མ་གཞི<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གིས<<བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། བཀྲེས་སྟག་མུག་སྤྱང་མདུན་གྱི་རི་དྭགས>>ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་འགོད་སྤེལ་བྱས་ཡོད་ནའང་། གཤག་བཅོས་ལག་ཐབས་སྤྱད་ནས་བཀོད་པ་རེད། ཀློག་པ་པོ་ཚོས་དོ་སྣང་འཕར་མ་ཡོང་བའི་སླད་དུ། ངས་རྩོམ་ཡིག་གི་མཇུག་སྡུད་དུ་ཞིབ་ཚགས་ངང་བཀོད་པའི་བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཕུལ་བའི་ཐམ་ཀའི་སྐོར་ཏེ། དབང་བསྒྱུར་བྱ་ཡུལ་བས་མོས་མཐུན་ཡོད་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་བཅས་པའི་སྐོར་ཆ་ཚང་ནག་གསུབ་བཏང་བ་རེད། ——-ངོ་མ་བྱས་ན། <<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>ཚང་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱ་ཡུལ་དག་གིས་མོས་མཐུན་ཡོད་པ་དང་། མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་སོགས་ལ་རྒྱུན་ཤེས་ཡོད་དགོས་མོད། བྱེད་སྟངས་དེ་ནི་ལྷང་ལ་བུད་པའི་ངོ་གཉིས་མའི་བྱེད་ལས་གསོན་པོ་ཞིག་རེད། <<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གིས་དབང་བསྒྱུར་བྱ་ཚོས་མོས་མཐུན་ཡོད་པ་དང་། བདག་དབང་མི་དམངས་ལ་ཡོད་པ། མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་བཅས་ནག་གསུབ་བཏང་བས་རེད།

<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གིས་ད་དུང<<བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། བཀྲེས་སྟག་མུག་སྤྱང་མདུན་གྱི་རི་དྭགས>>མགོ་བརྗོད་འོག་ཏུ། མཚམས་སྦྱོར་ཡི་གེ་འམ་གནད་བསྡུས་སྐད་ཆ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་སྣོན་བྱས་ནས་སྦྱར་ཡོད།【8】 བལྟས་ཚོད་ལ་ངའི་བརྗོད་ཚིག་དག་རེད་མོད། མ་རྩོམ་གྱི་མན་ཇུ་བཙན་རྒྱལ(གོང་མ་ཚང་ནས་སི་ཁྲོན་ཞིང་ཆེན་བར)རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་པ་འདི། ཤོག་ཁག་ཡན་གར་པ་ཞིག་གི་གཟུགས་སུ་བཀོད་ལ། ཡང་མ་རྩོམ་ནས་སྡེ་དཔོན་འཐེན་ཏེ་གཞུང་དཔོན་གཏོང་བ། སི་ཁྲོན་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་གསར་པ་ཟེར་བ་ནི་ས་ཁོངས་ཟླ་སྒྲིལ་དང་། བདག་དབང་བཙན་འཕྲོགས། རིག་གནས་མགོ་རྟིང་སློག་པ། དཔལ་འབྱོར་བཏང་འཛིན། བཙན་འཕྲོགས་ལ་དམིགས་ནས་ཁྲག་དྲི་བྲོ་བའི་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་རེད་ཅེས་ཐེར་འདོན་བྱས་པ་ལ། མཚམས་སྦྱོར་ཚང་གིས་འདི་ལྟར་གཤག་བཅོས་དང་འཁྱོག་བརྗོད་བྱས་པ་སྟེ། ས་གནས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་དང་མི་རིགས་གོམས་སྲོལ་ལ་སྲུང་བརྩི་བྱས་མེད་པ་རེད་ཟེར། མ་རྩོམ་གྱི་མགོ་རྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་ལ་འཁྲིལ་མོད། མཚམས་སྦྱོར་སྐད་ཆ་དེས་བོད་ཁུལ་ས་གནས་ཀྱི་དབང་ཆ་ཞེས་བཅོས། མ་རྩོམ་ལས། བོད་ཀྱི་མི་དང་རྒྱ་ནག་པ་ཞེས་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོར་ཡིན་པར་བསྟན་མོད། <<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>ཚང་གིས་བཙན་སྦྱར་བྱས་པའི་བསླུ་བྲིད་རང་བཞིན་གྱི་མཚམས་སྦྱོར་སྐད་ཆ་ལས་བོད་རིགས་ཞེས་བཅོས་པ་རེད། ……འདི་ནི་མི་སེམས་བདེ་ལ་འབབ་མི་ཐུབ་པའི་ཟུར་ཟ་དང་བཙན་བཀའ་ཞིག་རེད། ངའི་འགྲེལ་བརྗོད་གཙིགས་འཛིན་བྱེད་ས་ནི་དོན་དངོས་ལོ་རྒྱུས་དང་། མི་སེར་སྤེལ་བའི་རང་བཞིན་འདོར་དགོས་པའི་ལངས་ཕྱོགས་གཞི་རྩར་བཟུང་རྒྱུ་བཅས་ཡིན། རེད་དེ། <<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>ཚང་གིས་མི་སེར་སྤེལ་མཁན་གྱི་ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་དག་ཆེད་དུ་གླན་ནས་ཀློག་པ་པོའི་བསམ་བློ་དང་བསམ་གཞིགས་མངོན་མཚན་མིན་པའི་སྒོ་ནས་བསླུ་བྲིད་བྱ་འདོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འབྱུང་རྩ་དང་ང་ོབོ་སྟེ་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་འདི་ལ། རྒྱ་ནག་གི་བོད་ལྗོངས་དང་དབུས་གཞུང་གི་དབང་སྒྱུར་བ་ཚོའི་སྲིད་ཇུས་དབར་འགལ་འདུ་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་ཅེས་བཟོ་བཅོས་བྱས་པ་རེད།

ཅིའི་ཕྱིར་དུ། འདི་ལྟར་མ་རུངས་ཁོག་བཅུག་གིས་ནག་གསུབ་བཏང་བ་དང་། འདི་ལྟར་བལྟས་ཚོད་ལ་གཅིག་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཚིག་བརྗོད་དག་གིས་བརྗེ་སྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན། ཨ་རིའི་མང་གཙོ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>ལ་རོགས་དངུལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དོན་ནི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་ཀྱིས་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་ལག་ལེན་བྱེད་པ། དེས་མ་ཚད། གནས་ཚུལ་རྟོགས་པའི་དབང་ཆ་ཡོད་དུས་བསམ་ནས་སྡིངས་ཆ་དེ་འདྲ་ཞིག་བསྐྲུན་པ་རེད་མོད། ཁྱོད་ཚོས་ལས་ཀ་དེ་འདྲ་བྱེད་དགོས་དོན་ཅི་ཡིན།

ངས་ཁོང་ཚོར་ལན་འདེབས་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ། <<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>དྲ་བའི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཡིན་པར་ཁས་འཆེས་མཁན་ཞིག་གིས། མགོ་གཡོག་རང་བཞིན་གྱི་སྐད་ཆ་དེ་དག་འགྲེལ་ལོག་བརྒྱབ་ནས། རྒྱའི་སྐད་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བརྡ་སྤྲོད་སྟངས་དང་གོ་བ་ལེན་སྟངས་མ་འདྲ་བ་ཡོད་རེད་ཟེར། ངའི་རྩོམ་ཡིག་གི་མཇུག་སྡོམ་སྐད་ཆ་ནག་གསུབ་བྱས་པས་ནང་དོན་ལ་འགྱུར་བ་སོང་སྟབས། ངས་ཡང་ནས་བསྐྱར་དུ་ཅིས་ཀྱང་མ་རྩོམ་སོར་འགོད་བྱ་དགོས་པ་བརྗོད་ཀྱང་། རྩོམ་སྒྲིག་པས་ལངས་ཕྱོགས་ཁ་གསལ་ཡོད་ལ། རྩོམ་ཡིག་བཀོད་ཚར་དུས་འགྲེལ་བརྗོད་ཉིས་ལོག་འགྲོ་བས་འགྲིག་གི་མ་རེད་ཟེར། ད་དུང་བརྗོད་དོན། འདི་ལྟའི་དུས་ཚོད་ཛ་དྲག་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱེད་དགོས་དུས། རྒྱ་ནག་གི་མང་གཙོའི་འགྱུར་འགྲོས་འཐབ་རྭ་འདི་བསྲུང་བར་ལས་སླ་བོ་མ་རེད། རྩོམ་སྒྲིག་པས་མིག་རྒྱང་རིང་པོར་བལྟས་ཡོད་སྟབས། རྩོམ་ཡིག་ལ་ལར་བཟོ་བཅོས་བཅད་གཏུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱུན་གཏན་དོན་དག་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཡི་ཐོག་ནས་སོར་འགོད་བྱེད་རྒྱུར་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཟེར། ངས་རྩོམ་སྒྲིག་པར་དཀའ་ངལ་ག་རེ་འདུག་ང་ལ་ཤོད་ཤོག་ཟེར་དུས། <<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གིས་ལན་ཅི་ཡང་མ་བཏབ།

ངས<<བོད་དོན་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་ནག་གསུབ་བཏང་བའི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད>>ཅེས་པ་པོད་ཁུག་ཏུ་བཀོད་ནས་གཟའ་འཁོར་གཅིག་སོང་དུས། 【9】<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གིསtwitter@འོད་ཟེར་དང་ངེད་གཉིས་ལ་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་བཀོད་བྱུང་། རྩོམ་སྒྲིག་པ་ལའང་དཀའ་ངལ་འདུག དཀའ་ལས་མང་པོ་འཁུར་དགོས་ཀྱི་འདུག ང་ཡང་མ་རྩོམ་ལ་ཕྱོགས་ཡོད་ཟེར་བ་འདི་རེད། སྐད་ཆ་འདི་ཚོ་ནི་ཅི་འདྲའི་གཏད་སོ་མེད་པ་ཞིག་རེད་ལ། རང་སེམས་བདེ་བར་གནས་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད། རྩོམ་སྒྲིག་པས་དང་པོ་ངའི་རྩོམ་ཡིག་གི་མཇུག་སྡོམ་བཀོག དེའི་ནང་ནས་ཞྭ་སྒབ་པས་བརྩམས་པའི<<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>ལས་མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་སྐོར་བཤད་པའི་ཞིབ་བརྗོད་གནད་དོན་ཞིག་ནག་གསུབ་བྱས་པ་རེད། <<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>ནི་རྒྱ་ནག་ནང་ཁོངས་སུ་མི་དམངས་མཐོང་ལམ་ན་ཡོངས་སུ་བཀག་རྒྱ་ཐེབས་པའི་དཔེ་དེབ་ཅིག་རེད། ཡང་སྐར་མ་ཁ་ཤས་རྗེས་ནས། <<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>རྩོམ་སྒྲིག་པསTwitterསྟེང་དུ་བཀོད་པའི་ཁོ་རང་གིས་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དུམ་བུ་དེའང་ནག་གསུབ་བཏང་ཚར་སོང་།

2. མགོ་གཉིས་མའི་མང་གཙོའི་ཁྲིམས་སྲིད།

སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་ཡིས་དབུས་གཞུང་གི་བརྙན་འཕྲིན་དུ་བཤད་དོན། རྒྱ་གུང་ཁྲན་དམག་མིས་གནམ་བདེ་སྒོ་མོའི་ཐང་ཆེན་དུ་མི་བསད་པ་ཁོང་གིས་མཐོང་མ་བྱུང་ཟེར་ཡོད། ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར། སུ་ཞིག་གིས་ཁོང་ལ་དབང་ཡོད་བཤད་པ་རེད། སུ་ཞིག་གི་ཁེ་དབང་ལའང་འདི་ལྟར་བཙན་གནོན་མ་ཕོག་པ་ཡོད་དམ། དོན་དུ་སུ་ཞིག་གིས་བརྩེ་མེད་སྒོ་ནས་སྤྱི་དམངས་ལ་འཕྱ་དམོད་བྱས་པ་ཤེས་ཡོད། སུ་ཞིག་གིས་བློ་སྟོབས་ཉམས་དམས་སུ་བཏང་བ་ཤེས་ཡོད། ཁོང་ལ་བཙན་ཤེད་སྒོ་ནས་མ་བཤད་རང་བཤད་བཟོས་པ་རེད། སུ་ཞིག་གིས་ཁོང་གི་བརྩམས་ཆོས་མེད་པར་བཟོས་པ་ཤེས་ཡོད། ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་གནང་བའི་སྐབས་སུ་ཁོང་གི་རྐུབ་བཀྱག་སྟོང་པ་དེས་འཛམ་གླིང་ལ་གོ་བརྡ་གསལ་པོར་བསྟན་པ་རེད། སུ་ཞིག་གིས་རྐུབ་བཀྱག་སྟོང་པ་འདིའི་སྟེང་གི་མི་བུ་དེ་ནག་གསུབ་བཏང་བ་རེད་དམ། ད་དུང་། ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། སུ་ཞིག་གིས <<མང་གཙོོའི་རྒྱ་ནག>>གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་བྱ་དགའ་ཐོབ་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་དག རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་དམངས་མཐོང་ལམ་ནས་ནག་གསུབ་གཏོང་མཁན་སུ་ཡིན་པ་ཤེས་ཡོད།

འོ་ན། ལིའུ་ཞའོ་པའོ་ཡི<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གི་ལས་ཀའི་སྐུ་ཚབ་ཏུ་གྱུར་པའི་རྩོམ་སྒྲིག་པར། སུ་ཞིག་གིས་རེ་སྐུལ་ཞུས་པའམ་བཀའ་བཏང་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སྐོར་གྱི་རྩོམ་ཡིག་ལས། མེད་དུ་མི་རུང་བའི་དབང་བསྒྱུར་བྱ་ཚོའི་ངོས་ལེན་དང་མི་དམངས་བདག་དབང་བཅས་ཀྱི་ཞིབ་ཆའི་གནད་དོན་རྣམས་ནག་གསུབ་གཏོང་དགོས་པར་བརྗོད་པ་རེད། དེ་སུ་རེད།

ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་མཐའ་མཚམས་བརྒལ་ཏེ་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་སླེབས་པ་རེད། གང་ཞེ་ན། ཁོང་གིས་ང་ལྷ་སར་ལོག་ནས་བཙན་དབང་སྒོ་ནས་དམར་ཤོག་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་ལས་བྱེད་འདོད་མེད་ཅེས་ཁོང་གིས་བརྩམས་པའི<<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>གླེང་བརྗོད་ནང་བཀོད་གནང་ཡོད། དེ་ལས་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་སྙིང་ཞིག་གི་སྒང་ནས་བཤད་ན། ང་ཚོ་དང་། ང་སོགས<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གི་ད་ལྟའི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་བཅས་ནི་རྣམ་པ་མ་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ས་མཚམས་བརྒལ་བ་རྐྱང་རེད་ལ། དམར་མདོག་གི་རྒྱ་ནག་པ་དང་བཙན་ཤེད་ངང་ལྷན་གཅིག་ཏུ་མཉམ་ལས་བྱེད་འདོད་མེད་པ་རེད་ལ། དྲང་བདེན་མིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་འགྲེལ་བརྗོད་པ་སུ་ཞིག་དང་མཉམ་ལས་བྱེད་འདོད་མེད་པ་མ་རེད་དམ།
རྒྱ་ནག་གི་ཕྱི་ལོགས་སུ་བསྡད་དེ་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དང་ཁྲིམས་ཀྱིས་འགན་ཐེག་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་གནས་ཚུལ་རྟོགས་པའི་དབང་ཆ་ཡོད་སའི་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་བསྡད་ཡོད་དུས། ང་ཚོས་མཉམ་ལས་མི་བྱེད་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་འདི་དག་ཀྱང་ཚུད་དགོས་པ་སྟེ། དབང་སྡུད་པས་ཚིག་བརྗོད་གསར་པར་བརྟེན་ནས་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་གཡོ་འགེབས་བྱས་པ་རྣམས་རྩོམ་འབྲི་བྱ་དགོས་པ། རྒྱ་ནག་གི་ཞིབ་བཤེར་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཚོས་ལྟ་བཤེར་བྱས་ཏེ་སྦས་བཀུངས་བྱས་པ་དག་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་རྒྱུ། དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་འགོད་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ། དཀའ་སྡུག་ཕོག་མཁན་ཚོ་རྨེག་མེད་དུ་འཇོམ་བཞིན་ཡོད་པར་བདེན་དཔང་བྱ་ཐུབ་དགོས་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། སྐད་ཆའི་རང་དབང་དང་བསམ་བློ་བཏང་འཛིན་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་རྒྱུ་བཅས་ཡིན། ང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། སུ་ཞིག་གིས་མི་གཙང་བའམ་བཙོག་པ་ཞེས་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཞག་སྟེ། ཞྭ་སྒབ་པའི<<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>ནག་གསུབ་བཏང་བ་རེད།

འོ་ན། སུ་ཞིག་གིས་ངས་བྲིས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ལས<<བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས>>ཀྱི་ལུང་ཚིག་ནང་དོན་ཏེ། དབང་བསྒྱུར་བྱ་དག་གིས་ཁས་ལེན་ཡོད་པ་དང་། མི་དམངས་མང་གཙོ་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཞིབ་འགྲེལ་ར་སྤྲོད་ཐད་ཀློག་པ་པོར་མཐོང་དུ་འཇུག་འདོད་མེད་མཁན་སུ་རེད། དབང་ཆ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གིས་ཕྱོགས་གཅིག་གི་འགྲེལ་བརྗོད་ལས་ཁྱོད་ཚང་གི་ཐོག་མའི་གཏམ་དཔེར་ན། གང་བསམ་དེ་དྲན་བཤད་སའི་གླེང་སྟེགས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། ལྟ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དགའ་བསུ་བྱེད་པའི་རང་དབང་སྟེགས་བུ། འགྲན་གླེང་དང་དཔྱད་བསྡུར་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་ཡོད་པ་མ་རེད་དམ། 【10】ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་དང་གནས་ཚུལ་ཤེས་པའི་དབང་ཆ་དག་ལ་རྒྱབ་འགལ་བྱས་ནས། བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་ཕུལ་བའི་ཐམ་ཀ་སྟེ། བདག་དབང་མི་དམངས་ལ་ཡོད་པའི་ཞིབ་ཕྲའི་གནད་དོན་རྣམས་ནག་གསུབ་བཏང་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་མང་གཙོའི་འགྱུར་འགྲོས་གླེང་སའི་འཐབ་རྭ་འདི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་ཟེར། དོན་དམ་པས་དཀའ་ངལ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། <<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གི་མགོ་གཉིས་མའི་བསམ་བློ་འདིས། གནས་ཚུལ་ཤེས་པའི་དབང་ཆ་ལ་སྦས་འགེབས་བྱེད་པ། རང་དབང་གི་གླེང་བརྗོད་བཀག་འགོག་བཅས་བྱས་པ་ཡིན་དུས། སོ་སོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་སའི་ལས་ཀར་དོན་དུ་རང་ཉིད་འཇུག་བཞིན་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་མཁན་ལས་བྱེད་ཚོས། བོད་ཀྱི་ཐོག་མའི་ལོ་རྒྱུས་སམ་ལོ་རྒྱུས་ངོ་མ་ཧ་གོ་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གདོང་རིས་ངོ་མ་ཅི་ལྟར་ཡིན་མིན་གསལ་པོ་ཤེས་ཡོད། འོན་ཏེ་དེ་དང་མཉམ་དུ་ཡིག་སྒྱུར་སྐབས་སུ་མགོ་རྔ་གཅོད་གཏུབ་བཟོ་མཁན་ཆེད་ལས་པ་དང་། གཤག་བཅོས་དང་འདོར་ལེན་བྱེད་མཁན་ཆེད་ལས་མཁས་པའམ་ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་ཞལ་འདེབས་རྒྱག་མཁན་ཚོ་ཡོད་པ་རེད། ལ་ལ་ཞིག་ནི་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ལྟ་བུ་རེད་ལ། འགའ་ཞིག་ནི་སྒྲིག་གཞི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་ལས་ཅ་ལག་རྫུན་མ་བཟོ་མཁན་འདྲ་བོ་ཆགས་པ་རེད། གཞན་དབང་སྒོ་ནས་ལས་ཀ་ངན་པ་བྱ་དགོས་ཐུག་པ་རེད། དེ་ནི་བདེན་དོན་ལས་ཁུངས་ནང་དུ་ལས་ཀ་བྱེད་མཁན་ཝན་སི་ཏུན་ཧྲི་མི་སི་ཁྲི་སྟོང་མང་པོ་ཡོད་པ་འདྲ་བོ་རེད། རེད་དེ་ང་ཚོས་ཤེས་གསལ་ལྟར། ཁོང་ཚོར་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་བཀས་བཀོད་འོག་ཆེད་ལས་སྒོ་ནས་རྩལ་དུ་བཏོན་ཏེ་ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་དང་གསུབ་བཅོས་བྱར་བཅུག་པ་རེད། དེ་ལས་ཀྱང་རིག་རྩལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་སྤྱད་ནས་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་སྦས་བསྐུངས་བྱེད་པ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོག་མའི་ངོ་གདོང་གི་རྣམ་པ་ལིང་བསྒྱུར་བྱས་ནས་དབང་སྒྱུར་ལམ་ལྷོང་ཡོང་རེ་བྱེད་པ་རེད།

འོ་ན། དཀའ་ངལ་ཅི་འདྲ་ཞིག་གིས<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གི་རྩོམ་སྒྲིག་པར་རྒྱ་ནག་གི་མང་གཙོའི་འགྱུར་འགྲོས་འཐབ་རྭ་འདི་སྲུང་དགོས་འཁེལ་བ་རེད། ངའི་རྩོམ་ཡིག་མདུན་ངོས་ན་བསམ་བཞིན་དུ་བོད་ཁུལ་ས་གནས་དབང་ཆ། བོད་རིགས། ས་གནས་ཆོས་ལུགས། མི་རིགས་གོམས་སྲོལ་ལ་བརྩི་སྲུང་མ་བྱས་པ་ཟེར་བ་སོགས་ནི། རྒྱ་ནག་དབུས་གཞུང་གི་ཏང་སློབ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྒྱུར་ཚིག་དེ་དག་དེ་བས་ཡང་དག་པ་རེད་ཅེས་བཤད་ཅེས་པའི་གཞུང་ཕྱོགས་ཚིག་བརྗོད་སྦྱར་བ་རེད། འདིས་ཀློག་པ་པོ་དག་བསླུ་བྲིད་བྱས་ནས་བདག་དབང་གནད་དོན་དེ་དབུས་གཞུང་ཟེར་བ་དེས་སྲིད་ཇུས་འཛིན་སྟངས་མ་འགྲིག་པས་ལན་པར་བཤད་པ་རེད། སུ་ཞིག་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་སྐད་ཆ་དང་བསམ་བློ་བཟོ་བཅོས་བྱས་ནས་ཅི་ཞིག་བཏང་འཛིན་དང་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བསམ་པ་ཡིན། རྩོམ་སྒྲིག་པ་འདི་ད་དུང་ཡང་སྐུ་ཞབས་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་ཡིས་ཕྱག་ལས་གནང་མྱོང་བའི<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གི་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་སྐུ་ཚབ་ཡིན་ནམ། རྩོམ་སྒྲིག་པ་འདི་ད་དུང་ཡང་ངའི་རྩོམ་ཡིག<<བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། བཙན་རྒྱལ་བའི་མདུན་སྐྱོད་རོལ་དབྱངས། >><<བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། རབ་རིབ་ཏུ་བཅོས་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་ཁ་འཐོར་ལ་བཏང་བའི་ས་ཆ>>སོགས་འགོད་མཁན་དེ་ག་རང་ཡིན་ནམ།

དགོད་འཆོར་སྤྱད་ཅིག་ལ། <<བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། བཀྲེས་སྟག་མུག་སྤྱང་མདུན་གྱི་རི་དྭགས>>ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་མཚམས་སྦྱོར་ཡ་མ་ཟུང་ཞིག་དང་མཇུག་བསྡུའི་སྐད་ཆ་བསུབ་ནས་འགོད་སྤེལ་བྱས་པའི་ཉིན་རེ་འགའི་སྔ་གཞུག་ཏུ།<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གིས་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་དང་མ་འོངས་བོད་སྐོར་འབྲེལ་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཁ་ཤས་བཀོད་སོང་། བློ་དཀར་སེམས་དཀར་གྱི་རྗེས་འབྲངས་པ་དག་གིས་སྐད་སེང་མཐོན་པོས་གླུ་ངག་གྱེར་བཞིན། རྒྱ་ཆེ་ལ་ཞིབ་ཕྲ་བ་དང་། ཐལ་ཆེ་བའི་སྐད་ཆ་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་དང་། 1959 ལོར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་བོད་མི་ཚོ་ཡུར་གྱར་ལ་སོང་བ་དེ་ནི། ཆོས་ལུགས་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སྤོ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་ལ། ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཡུལ་གྱར་བ་ཞིག་ཀྱང་རེད། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་ནང་ཁུལ་གྱི་རིག་གནས་ལམ་གོལ་ཐེབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་རིགས་ས་ཁུལ་དཀའ་ངལ་བཟོས་པ་རེད། མ་འོངས་པར་མང་གཙོ་ཁྲིམས་སྲིད་ཆགས་ཚར་དུས། བོད་ཁུལ་དང་། ཤིང་ཅང་ས་ཁུལ་ཚང་མ་ཀྲུང་ཧྭ་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་མོའི་ཆ་ཤས་ཤིག་རེད་ཟེར། 【11】

རིག་གནས་ལམ་གོལ་ཐེབས་པ་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་དེ་བོད་གྱུར་མིད་བཏང་བའི་ཚབ་ཏུ་བཞག་ལ། བོད་རིགས་ས་ཁུལ་ཟེར་བ་འདིས་བོད་དམ་ཐུ་བྷོད་སྦས་འགེབས་བྱས་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་ལུགས་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སྤོ་ཆེན་མོ་ཟེར་བའི་སྐད་ཆས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཤོར་ནས་ཆབ་སྲིད་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཚབ་ཏུ་བཀོད། འདི་དག་ནི་ཏག་ཏག་ཡོན་ཏན་པ་འདི་ཚོས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་མང་གཙོ་ཁྲིམས་སྲིད་ཅན་གྱི་ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་རེད། འདིས་ཁ་གསལ་ཞིང་གོ་བདེ་བའི་སྒོ་ནས་མགོ་གཉིས་མའི་རང་མདོག་བསྟན་པ་རེད། དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་ཆ་ཚང་ཤེས་བཞིན་དུ་ཚིག་ཟུར་ཙམ་མི་ཤོར་བའི་རྫུན་གཏམ་སྤེལ་བ་རེད། 【12】རེད་དེ་འདི་ཚོ་ནི་གནད་དོན་ཞིག་མིན་པ་འདྲ་་་་་།

དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་གནད་དོན་ཡོད་ས་ནི། གལ་ཏེ<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གིས་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་གི་དམིགས་འབེན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན། མང་གཙོ་ཁྲིམས་སྲིད་ཅན་གྱི་ཚིག་བརྗོད་གསར་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་འདི་ཉིད་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་རེད་ཟེར་ནས་ལོག་འགྲེལ་བྱ་མི་རུང་ལ། ང་ལྟ་བུས <<བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། བཀྲེས་སྟག་མུག་སྤྱང་མདུན་གྱི་རི་དྭགས>>ལས་རྩལ་འདོན་བྱས་ཏེ་མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་སོགས་གླེང་བའི་རང་དབང་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱ་དགོས།

ལོ་བདུན་གོང་དུ། <<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་སྨྲ་བརྗོད་གནད་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་ནག་ཉེས་ཕོག་པ་རེད། སྐབས་དེར་ཏཱ་ལའི་བླ་མས་སྤྱི་བསྒྲགས་སྤེལ་དོན། རྒྱ་ནག་གིས་རངདབང་སླད་དུ་སྐད་ཆ་བཤད་མཁན་ལིའུ་ཞའོ་པའོ་ལྟ་བུ་ལ་གང་བྱུང་སྒོ་ནས་ཁྲིམས་ཐག་བཅད་པ་འདིས། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཆིངས་ཀྱི་རྨང་གཞིའི་ཚད་ཐིག་དང་འགལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་ནག་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་སུ་གཏན་འབེབས་བྱས་ནས་བཀོད་པའི་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་གནད་དོན་ལ་ཡང་འགལ་ཡོད་པ་རེད་གསུངས།【13】——ལོ་བདུན་རྗེས་ཀྱི་དེ་རིང་། ལིའུ་ཞའོ་པའོ་གྲོགས་པོས་ཁོང་གི་སྐུ་ཚབ་བྱས་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འདིས་ནི་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་དབང་ཆ་བེད་སྤྱད་ནས་རྩོམ་པ་པོོས་བཀོད་པའི་ཐམ་ཀ་འདི་ནི་བོད་མི་དམངས་ཀྱིས་མན་ཇུ་དང་རྒྱ་ནག་པས་ཐེ་ཇུས་བྱས་པར་ཁས་ལེན་མེད་པར་སྟོན་པའི་དཔང་རྟགས་ཤིག་རེད་ལ། མི་དམངས་ཀྱིས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་འདོད་མོས་བྱེད་པའི་དཔང་པོ་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི(བོད་སྲིད་གཞུང)གི་ཁྲིམས་མཐུན་རང་བཞིན་ཡོད་སའང་འདི་དག་རེད་ཟེར་བའི་འགྲེལ་བརྗོད་དབང་ཆ་འཕྲོགས་པ་རེད།

<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གིས་རྒྱུན་དུ་མང་གཙོའི་འགྱུར་འགྲོས་དྲིལ་བསྒྲགས་ཤུགས་རྒྱག་གི་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་འདི་ཁྲིམས་སྲིད་མང་གཙོ་ཅན་ཞིག་ཆགས་སུ་འཇུག་དགོས་ཟེར། འོ་ན། གནད་དོན་ངོ་མ་ནི། འདི་མགོ་གཉིས་མ་ཞིག་གི<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>རེད་དམ། མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་འདིར་དབང་ཆ་ཁྱད་མཚར་བ་ཞིག་ཡོད། དེ་ནི་གདམ་ཀ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་དངོས་གནས་སྟངས་གསུབ་རྒྱུ་དེ་རེད། ཞིབ་ཚགས་པོའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་ཚིག་བཟོ་བཅོས་བྱས་ཏེ་བསམ་བློའི་འཁོར་རྒྱ་ཇེ་ཆུང་དང་ཚད་བཀག་བཟོ་གི་ཡོད་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མིའི་དབྱེ་ཞིབ་ཁ་ཕྱོགས་བསྒྱུར་གྱི་ཡོད་པ་མིན་ནམ། འདི་ནི་མིག་སྔར་སུས་བཏང་འཛིན་བྱས་ཡོད་ན། མ་འོངས་པ་ནའང་དེས་བཏང་འཛིན་བྱ་དགོས་ཟེར་བའི་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་ཅིག་ཨེ་ཡིན། མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་འདིས་ང་ཚོ་ལའང་དཀའ་སྡུག་ཡོད་ཅེས་པའི་དཀའ་སྡུག་དང་། གནོང་ཚིག་དག་ཀྱང་བསུབ་འགྲོ་བའི་འཇིགས་ཡེ་རེ་བ་ཡི་ཝན་སན་ཏུན་ཞིག་ཡིན་ནམ།

3.<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གི་ལན་འདེབས།

ངས་གོང་གི་རྩོམ་ཡིག་འདི<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>ལ་བསྐུར་མོད། འོན་ཏེ་ཁོང་ཚོས་ང་ལ་བཏང་བའི་ཡིག་ལེན་འདི་ལྟ་སྟེ།

ལྕམ་ཐང་ལགས། སྐུ་ཁམས་བཟང་།

རྩོམ་ཡིག་བསྐུར་བ་འབྱོར་བྱུང་། ངེད་གསར་ཁང་ནས་འགོད་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་མིན། གཞན་དུ་བསྐུར་རོགས་གནང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།

<<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>རྩོམ་སྒྲིག་ཚོ་ཆུང་།

རྩོམ་པ་པོས་བསྐྱར་དུ་བསྐུར་བའི་གནད་དོན་ཁ་ཤས།

(1) ཨ་རིའི་མང་གཙོ་ཐེབས་རྩ་ཚོགས་པས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བའི་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་བསྒྱུར་ཡུལ་གྱི་ངོས་ལེན་དང་མི་དམངས་ཀྱི་བདག་དབང་། བདག་དབང་དམངས་ལ་ཡོད་པ་སོགས་དང་འབྲེལ་བའི་བརྗོད་བྱ་བསུབ་པ་ཡིན།

(2) མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་ས་གནས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་དམངས་སྲོལ། བོད་ཁུལ་ས་གནས་ཐོབ་ཐང་། བོད་རིགས་སོགས་མ་རྩོམ་བརྗོད་བྱ་མིན་པ་དག་བཀོད་པ་ཡིན། དེས་མ་ཚད། རྩོམ་པ་པོས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་སའི་ཚིག་བརྗོད་དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་རྩོམ་ཡིག་མཚམས་སྦྱོར་དུ་བཅུག་པ་ཡིན།

(3) རྩོམ་སྒྲིག་པས་ངའི་དྲི་བར་གནང་བའི་ལན་འདེབས་ལས། མང་གཙོའི་འགྱུར་འགྲོས་གླེང་སའི་འཐབ་རྭ་འདི་བསྲུང་ཆེད་ཡིན་ཟེར་བ་འདིས། གལ་ཏེ་མི་དམངས་མང་གཙོ། བདག་དབང་དམངས་ལ་ཡོད་པ་ཟེར་བའི་བརྗོད་བྱ་དེ་ཚོ་མ་བསུབ་ན་ཨ་རིའི་མང་གཙོ་ཐེབས་རྩ་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་བའི་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་གནས་མི་ཐུབ་པ་ཨེ་ཡིན།

(4) མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་གིས(twitter)དུ་བཤད་པའི་སེམས་ཁྲལ་ཟེར་བའི་ནང་དོན་ངོ་མ་ཅི་ཡིན།

(5) མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་གི་བྱེད་སྟངས་དེས་རྩོམ་པ་པོ་དང་འགལ་འདུ་བསླངས་བྱུང་། ཅིའི་ཕྱིར་འགྲེལ་བཤད་སྔ་རྗེས་མ་མཐུན་པ་དང་། ལྷག་པར་དུ་དོགས་མི་བདེ་བའི་བརྡ་འཕྲིན་བསྐུར་དོན་ཅི་ཡིན།

(6) མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་གི་བྱེད་བབ་ལས་རྩོམ་པ་པོས་ཆེད་རྩོམ་འདི་འབྲི་དགོས་ཐུག་པ་རེད། ཅིའི་ཕྱིར་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་གིས་གྲོས་བསྡུར་ཆེད་རྩོམ་དྲ་ཐོག་ཏུ་མ་བཀོད་པ་མ་ཟད། རྒྱུ་མཚན་གང་ཡང་འགྲེལ་བརྗོད་མེད་དོན་ཅི་ཡིན།

མཇུག་བསྡུའི་སྐད་ཆ།

<<བོད་རྒྱའི་གནད་དོན། རྩོམ་ཡིག་གཤག་བཅོས། མགོ་གཉིས་མ་དང་མང་གཙོའི་ཁྲིམས་སྲིད>>འོད་ཟེར་པོད་ཁུག་ཏུ་སྤེལ་རྗེས། ཟླ་བ10ཚེས9ཉིན། <<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གིས་མི་མངགས་ནས་འོད་ཟེར་དང་སྐད་ཆ་བྱས། དེའི་རྗེས་ནས་སྐབས་འཕྲལ་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཡིན་ཟེར་མཁན་ཞིག་གིས་འོད་ཟེར་ལ་ཁ་པར་བཏང་། ད་དུང་ཁོས་བཤད་དོན། རྩོམ་ཡིག་མཇུག་སྡུད་སྐད་ཆ་ཁོས་བསུབ་པ་ཡིན་ཟེར། (春秋笔法ཁྲུན་ཆིའུ་པིར་གཤིས)བསྟོད་སྨད་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དེབ་ཐེར་འབྲི་སྟངས་སྤྱད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་དེ་ཁོས་གླན་པ་ཡིན་ཟེར། མཇུག་སྡུད་སྐད་ཆ་བསུབ་དགོས་དོན་ནི་ཟློས་སྐྱོན་འདུག་པས་བསུབ་པ་ཡིན་ཟེར།
འོད་ཟེར་གྱིས་བཤད་དོན། རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཞིག་ཡིན་དུས་བརྗོད་དོན་ཟློས་སྐྱོན་འདུག་ན་བཟོ་བཅོས་བྱ་ཆོག་གི་རེད། དེ་ནི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཞིག་གིས་བྱེད་དགོས་པའི་ལས་ཀ་རེད་ཅེས་ལན་བཏབ།
ཡང་ཁོས་བཤད་དོན། རྩོམ་ཡིག་དེའི་མཇུག་སྡུད་བསྟན་དོན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེ་འདུག་ཟེར།
འོད་ཟེར་གྱིས་བཤད་དོན། གལ་ཏེ་མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག་ཅིག་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ནས་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱ་དགོས་པ་རེད། མ་གཞི་ལྟ་བ་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནའང་། རྩོམ་པ་པོའི་སྨྲ་བརྗོད་དབང་ཆ་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་པ་རེད་ཅེས་བཤད་པ་དང་སྦྲགས་ཏེ། (twitter)དུ་བཀོད་པའི་ང་ཚོར་དཀའ་སྡུག་འདུག་ཅེས་དཀའ་སྡུག་དེ་ཅི་རེད་ཟེར་འདྲི་དུས། ངའི་རྩོམ་ཡིག་གཤག་བཅོས་བྱེད་མཁན་ནམ་གནས་སྐབས་རྩོམ་སྒྲིག་པ་ཡིན་ཟེར་མཁན་དེས་སྐད་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་དྲ་རྒྱར་བཏང་ཡོད་མེད་ཀྱང་ཤེས་མེད། <<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གི་གནས་སྐབས་རྩོམ་སྒྲིག་པ་འདིས་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་རྩོམ་པ་པོ་རང་ཉིད་ལ་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱས་ནས་འགྲེལ་བཤད་མ་བརྒྱབ་པ་ཡིན།
དོན་ངོ་མས། <<མང་གཙོའི་རྒྱ་ནག>>གིtwitterསྟེང་དུ་རྩོམ་སྒྲིག་པར་ངོ་མ་དཀའ་སྡུག་འདུག་ཟེར་མཁན་དེ་སུ་རེད། ཡང་སྙིང་དཀའ་སྡུག་ཅི་ཞིག་ཡོད།

2016ཟླ་བ10 པའི་ཚེས8 ལ།
ཐེ་ལ་ཝེ་ཧྥུ།

མ་རྩོམ། http://moments-of-samsara.blogspot.com/2016/10/blog-post_24.html

2016 Nov 26,  in འགྱུར་རྩོམ།  |

རྗེས་འདེད་དྲ་བྱང་། URI | མཆན་བུའི་RSS

1. #1  རྒྱང་མིག  ་ལགས་ཀྱིས་སྤེལ་དོན།: 
   November 26th, 2016 at 7:58 pm 
   དྲང་བདེན་གྱི་ཐད་ནས་ནམ་ཡང་ཕྱིར་བཤོལ་དང་ཞུམ་པ་མེད་པའི་བཀུར་འོས་རྩོམ་པ་པོ་ཐང་ཏང་ཧུང་དང་། ཚའོ་ཁྲང་ཆིང་། ཝེ་ཅིན་ཆིན་སོགས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུད་རྒྱ་ཡིན་ན་ཡང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བདེན་དོན་དང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དག་ལ་འཕྲད་སྐབས། ཁོང་ཚོ་ནི་བོད་མི་མགོ་འདོགས་རིང་ལུགས་པ་ཚོ་དང་། སྒལ་ཚིགས་མེད་པའི་བོད་མི་སོབ་སོབ་སླ་བཅོས་ཅན་ཚོ་དང་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བར། བདེན་དོན་ནི་སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་འགྱུར་མེད་ངང་འབད་པས་སྲུང་མཁན་ཞེ་ཅིག་ལགས་པས། ཁོང་ཚོ་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་སྐྱེད་ངང་ནམ་ཡང་གུས་བཀུར་ཡོད། ཁྱེད་ཚོའི་དཀའ་སྡུག་ནི་བོད་ཀྱི་དཀའ་སྡུག་ཀྱང་ཅི་ལ་མིན་ནམ།
2. #2  སད་མི  ་ལགས་ཀྱིས་སྤེལ་དོན།: 
   November 26th, 2016 at 9:18 pm 
   ད་ལྟའི་བར་དུ་ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་མི་འདི་ཚོ་ལས་བོད་མིར་དོ་དམ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་ཐང་ཏང་ཧུང་དང་། ཚའོ་ཁྲང་ཆིང་། མོ་ལི། ཀྲུའུ་རས། ཁྲན་ཕོ་ཁུང་བཅས་རྒྱ་མི་ལྔ་དྲུག་ཅིག་ཡོད། དེ་མིན་པའི་རྒྱ་རྒན་མགོ་བདེ་ཅན་སྐོར་ཞིག་གིས་དབུ་ལམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་ཟེར། དབུ་ལམ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་རྒྱ་འདི་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་གསལ་པོ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་མི་དང་མཉམ་དུ་འདུག་རྒྱུ་གཏན་འཁེལ་སོང་ན། དེ་ནས་བོད་མི་ཚོ་ག་ལེ་ག་ལེར་འཆི་རྒྱུ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་པས། དོན་དུ་བོད་མི་རྒྱ་མི་བཟོ་འདོད་པ་དང་། བོད་ཡུལ་རྒྱ་ཡུལ་བཟོ་འདོད་པ་ཁོ་ན་ལས་མེད། དེས་ན་གོང་གི་རྒྱ་མི་ལྔ་དྲུག་འདི་ཚོས་བློས་གཏོང་གང་འཚམ་རེ་བྱས་ནས་བོད་མིར་སེམས་བསམ་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡོད།
3. #3  གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས་  ་ལགས་ཀྱིས་སྤེལ་དོན།: 
   November 26th, 2016 at 11:41 pm 
   བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་དེ་རྩོམ་ཡིག་ཀྱང་པའི་རྒྱུད་
   ནས་ནམ་ཡང་གསེལ་མི་ཐུབ་ལ་བོད་རྒྱའི་འབྲེལ་ལམ་དེ་བོད་རྒྱ་གཉིས་ལ་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་གསེལ་རྒྱུའི་ཆོད་སེམས་དང་ཡིད་ཆེས་ཡོད་ན་མི་དང་མི་ཐུག་ནས་ཕར་བཤད་ཚུར་ཉན་དང་ཚུར་
   བཤད་ཕར་ཉན་གྱི་རྒྱུད་ནས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་ངལ་གསེལ་དགོས་པ་ལས་རྩོམ་ཡིག་དང་ཁ་དམག་ལ་འགན་འཁུར་ནས་བོད་རྒྱའི་དཀའ་ངལ་ནམ་ཡང་གསེལ་མི་ཐུབ་པ་ངས་ཚིག་ཐག་བཅད་ནས་བཤད་ཐུབ་།
4. #4  ཀརྡོ་རབ་འབྱམས་པ་  ་ལགས་ཀྱིས་སྤེལ་དོན།: 
   November 27th, 2016 at 12:42 am 
   ་་་་་་་་་་བོད་རྒྱའི་དཀའ་ངལ་གསེལ་དགོས་པ་་་་་་་་་
   འདི།
   ་བོད་རྒྱའི་དཀའ་ངལ་བསལ་དགོས་པ
   གསེལ་ཞེས་པའི་བོད་ཡིག་ཅིག་མེད་ལ། གསལ་ནི་འོད་གསལ་བ་དདང་། བསལ་ནི། བར་ཆད་དང་འགོག་རྐྱེན་བསལ་བ་སོགས་ལ་འཇུག གཞུང་པ་རང་ཚིག་མཛོད་རྔོག་ཡ་ལ་གོམས་གཤིས་ཤིག་བྱུང་ན་རང་གཞན་གཉིས་ཀར་ཕན།
5. #5  གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས་  ་ལགས་ཀྱིས་སྤེལ་དོན།: 
   November 27th, 2016 at 1:32 am 
   ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བཀྲིན་ཆེ་།
   མཁས་པའི་ཉམས་མྱོངས་བརྒྱུད་ནས་
   ཤེས་ཡོན་ཐོབ་།
6. #6  གཞུང་པ་ཚེ་དབང་བསོད་ནམས་  ་ལགས་ཀྱིས་སྤེལ་དོན།: 
   November 27th, 2016 at 1:37 am 
   རང་ལ་དགོས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་།
   ཉིན་མ་རེ་ལ་ཚིག་རེ་སྦྱོངས་།
   ཉིན་རྒྱ་སོང་ན་ཚིག་བརྒྱ་ཤེས་།
7. #7  ཨ་འབར་འཇིགས་དབང།  ་ལགས་ཀྱིས་སྤེལ་དོན།: 
   November 27th, 2016 at 9:26 pm 
   ༅༅། བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་སྐོར་ལ་གཞུང་པ་བསོད་ནམས་ཚེ་དབང་ནས་གསུངས་

   པར་རྒྱབ་བསྐྱོར་ཡོད། ཡིག་ཐོག་ནས་ཁ་དམག་བརྒྱབ་སྟེ་བསྡད་ན་ཕན་པ་ཅི་ཡང་མི་ཡོང།

   
   

   
   

   转自：http://www.khabdha.org/?p=87122
   
   原文：《唐丹鸿致《民主中国》——西藏问题：“除垢新话”、“双重思想”与“民主宪政”》
   http://woeser.middle-way.net/2016/10/blog-post_8.html
   

   
   

唐丹鸿：你可能是我的兄弟……

You Might Have Been My Brother...
 

You might have been my brother, especially at dawn

Milky vapors rise into the sky,

That white adolescence wafting into my lungs.

But I woo that white air,

Let it grow wings of a peacock,

Naïve and overwhelmed with joy.

You might have been my apple, especially today,

But the mashed pulp soured,

Like a tuft of hair bleached in time.

Only the Adam’s apple allowed me to breathe,

To marry my feathers to your rooted tree,

But you saw through all this.

You might have been my ghost, especially tonight,

A shy corner of my ballet,

A painting, a flower, asking an exact identity.

How could I know she was there all the time,

A magnolia blooming in schizophrenia,

The vulva of an angel roving the sky

Crushing anyone who dared to stare.

Forgive the shout of the peacock’s tail.

Mercy to my lungs blowing white gales,

Always the anxious prisoner.

---

你可能是我的兄弟……

你可能是我的兄弟，特别是当黎明

那飘向上空的高兴的牛奶味

像白色的青春安慰着肺

我却让肺向白色示爱

让肺长出了孔雀的翅膀

因为我幼稚，还因为我狂喜

你可能是我的苹果，特别是当今天

氧气在肉中失去了甜酸味

像光阴流逝中的一团毛

唯有中年的喉结劝说我呼吸

劝说羽翎应该和树根结婚

你以事后的思考看穿了这一切

你可能是我的幻影，特别是当午夜

从我的怀里，露出纸上芭蕾

羞涩的一角，像一朵花要求精确的身份

我怎么知道，这一切是她造成的

她可能是玉兰花，精神分裂的花

她像飘在上空的天使的阴道

谁注目，谁就要受到惩罚

原谅孔雀大胆的尾巴呼喊吧

饶恕我的肺，刮着白色的狂风

因为我不自由，还因为我紧张

Translated from the Chinese by Stephen Haven and Li Yongyi
 

Tang Danhong’s most recent collection of poems appeared in 2012, The X-ray, Sweet Nights.

This poem first appeared in Issue 10 of The Common. Click here to purchase.

转自：http://www.thecommononline.org/your-might-have-been-my-brother

北大飞：华人民主派代表美国人民感谢国家？一切都川起来了。

选举结束之后，被拉进一个反川普的群。和几位据说也是反川普的朋友进行了讨论。这些朋友平时也绝对是华人圈里的民主派，自由派。但讨论的进行和我预想的有点不太一样。我原来下意识的以为，既然川普这样公开的种族犯能选上总统，大家总该一定程度上认可美国社会的确存在严重的种族主义问题，黑人和其他底层少数族裔并不如事先设想的那样生活在友好的社会氛围内，能和我们这些人享受同等的机会。思索一下他们的境遇是否真的该主要归因为自己不努力。但是看来事情正好相反，其他人的结论好像是正是左派精英搞pc太照顾黑人，反过来激怒了底层白人，才导致了川普上台。

他们倒也没太争辩这些所谓pc到底对不对，只是说，太刺激白人主体民族啦，等一等你的人民！

至于为什么不能管川普粉叫种族主义者，这些朋友的核心论据就是：这些民众自己不喜欢被叫做种族主义者。可不是吗？他们都知道种族主义者不是个好词儿，说明人家有正确的价值观对不对。你咋还能这么说他们捏？

我出现了一种似曾相识的感觉。

比如说，我小的时候，中国还没撅起，口气还没那么大，还没现在这种制度自信。所以天天教育我们的是民主缓行论：民主是个好东西，但是目前我国经济发展水平不行，人民综合素质太低，所以目前不能搞。然后这次大选之后，我听到了美国民权缓行论。等一等你的人民！白人民众素质还不够高，所以民权，种族平等这些，搞得太快不行。

再比如，上中文网站，常常听到有人声称：我被公知逼成五毛啦！好像这事儿怪我一样。然后没想到的是，这次又听说，原来我们在美国当公知搞政治正确，又把一大堆白人良民逼成了种族犯！全世界的事情都怪我咯？

逐渐体会到一件应该一开始就是很明显的事情。中国民主派要接受美国存在系统性制度性的不公正甚至压迫是很困难的事情。因为这等于动摇了大伙的基本价值观。如果美国也这样，那民主制度又有什么特别的意义？我以前坚持的一切又是在干嘛？

往深里说这事情还有另一层含义。有自由民主欣欣向荣无比强大的美国做为灯塔在那里立着，一切论述都容易了很多。基本上手朝灯塔一指事情就解决了，论敌只剩下捂脸走开的份。但如果承认美国的问题，承认民主制度下也有极难解决的结构性问题，事情就会变得极其尴尬。灯塔没了，只能在黑暗里摸索。

所以大家心里很容易暗暗埋怨，为何弱势群体要拉美国的后腿。而理论上，更容易接受群体文化导致努力不够，福利制度养懒人这类解释。其意义，在于指出首先，这不怪制度，怪他们自己。第二，这是一群具有某种非典型文化特异性的群体，属于例外，一般人不会的，我们不会的。第三，社会对他们非常关怀，对他们太好了，但好心办了错事。所以一方面更反应出社会的仁慈和正义，一方面也反应出这是他们自己的责任，种族主义之类是不存在的。

所以坚决不能多提这事儿。还是多说说政治正确过头的事情吧。哎∼∼∼∼∼∼等一等你的人民 ∼∼

再想想，国内的民主人士,似乎对于美国的认识仍然是白人中心主义和种族主义一套叙事.也就是说,在大伙看来,美国是一个白人创建制度的民主国家,而黑人和其他少数族裔对制度创建没有起到作用,属于免费搭车.

逻辑推演下去,既然如此,那大概说明白人群体具有能够创建和维持民主制度的文化习惯,而少数族裔群体就没有.因此,就会出现一种人口结构变化的焦虑感.Demographic is destiny。如果少数族裔人口不断增加，到某一天白人不再能dominant，那恐怕就会果酱不果，美国变成南美或者南非，太可怕了。

对于民权运动，我体会，大伙的见解其实是，首先这当然是正义的，但这更多不是表现有色人种的反抗，而是表现白人社会的“让步”，美国白人作为多数，能够给少数群体以民权，这是非常令人感动的事情，愈发说明了白人文化上构建的美国民主先进性-还能自我纠错！对于黑人群体，虽然说对他们的奋斗，尤其是金博士这样的领袖人物，也是很赞赏的，但更多的是用精神白人的一种市恩心理代表黑人感谢国家。

能够给黑人以平等权利，多么了不起！不过之前黑人几百年所受的奴役，这又怎么算？那自然算是历史没有发展到那一步。任何文明都有历史局限对不对。所以这和党也有类似之处，党犯了错误是没有经验，后来能改正错误，那得赶紧表扬。

所以说这种对民权运动的伟大的认可，还是基于对美国制度优越性认可。而主要不是对于黑人群体受压迫本身的同情，和对他们反抗的钦佩。实际上，更多被强调的是，要是在其他专制国家，例如苏联，XX，这可能吗？等等。同时很自然的，如果多提黑人所承受的痛苦，就不大高兴。比如说，联邦政府是不是该对几百年奴隶制和种族隔离制受害者及后代——几乎全体黑人进行官方道歉和赔款？一提这个，几乎都要大惊失色，觉得这是大逆不道，严重的offend到他们：你。。你。。。你怎么敢。。你反了天了！

大伙看到的各种美国民主叙事，产生的想象基本是美国是一大片同质化的白人社区。似乎在某些地方也聚集着些黑人，但那是应该早点忘掉的inconvenience，毕竟决定美国特征的不是他们。而美国高度种族隔离化的现实，为保持这种想象提供了很好的条件。谁来美国会去黑人区看一眼呢？又有什么必要，主要部分抓住了不就行了吗？

所以到最后，金博士成了全美国的英雄，成了白人构建的美国民主制优越性的象征，成了美国民族大团结的象征。要是有黑人敢抱怨我们非裔怎么那么倒霉，怎么他妈的连金博士都要被夺走，大概会被嘲笑为极左精神病了——要在专制国家金博士都得给枪毙五回了你们还有什么可不满意的。

其实，这些年来我逐渐意识到金博士变成全美国的英雄其实是件有点儿荒唐，有点儿无耻的事情。在于：明明这些严重的种族问题还都在，但政客们——我是指右翼搞种族压迫的政客们，每年一次MLK day赞美金博士，等于再次认证，我是个好人，我不是种族主义者。你们谁敢批评我是？我要真是我还能纪念金博士？所以成了，把金博士供起来磕几个头，这些人就获得接着搞种族压迫的通行证了。

以前没这么想过，但逐渐理解了美国的种族问题到底在何处之后，就觉得你明明一肚子坏水儿，拜金博士是啥意思呢？

回到华人知识分子，有一位以写美国在中国卖的著名畅销书作家，听说还号称中国的托克维尔，本人写过大量表面看是赞美民权运动的东西。这一回挺起了川普。以致于我知道的另一位川普粉惊喜的说：没想到XX也支持川普，原来ta看上去挺受自由派小清新风格影响的嘛。

我倒觉得一点也不吃惊。毕竟十年前ta就写过卡特里娜飓风死人多是因为黑人无组织无纪律这种高论。那时候没往深处去想这事儿而已。

严肃一点结个尾，我想国内民主派把美利坚当灯塔，经过对比批判中国的种种问题，这是应该的。而五毛拿美国社会问题来黑，大伙指出这是百步笑五十步，因为中国的问题更要严重，这也是对的。但是，你不能反过来代表美国人民感谢国家，更不能指责在美国的弱势群体维权是不识抬举，你也不能因为美国弱势群体不知道他们如果在中国会多惨多惨而气得锤胸頓足。

实际上中国民主人士往往会对美国弱势群体维权持有敌意，因为这些人似乎在攻击美国制度的合法性。这种敌意有时候如此之强，导致不少人在国内受压制，来了美国后倒加入右翼，极右翼，搞起压迫少数群体的勾当。这种例子我知道好几个。

当然这都是人的正常感情。我最初也是如此。幸运的是我好歹有兴趣把这些问题搞明白。经过一段时间的努力后有些成果，能把自己的价值观和信仰建立在比较坚实的逻辑和事实之上。不至于走到当川普粉这一步。

转自：

http://mp.weixin.qq.com/s?__biz=MzA3MDcyMDgxMg==&mid=2456669276&idx=1&sn=b6968772ed7f08f25c3b583f48075c99&chksm=88a1e01fbfd669099d9a4f414fae10e26b2a80688aed8d02bf406f9c5eceabffa8a084c0c180&mpshare=1&scene=2&srcid=1120BGnQTpiNuLgxWQVTxyH0&from=timeline&isappinstalled=0#wechat_redirect

北大飞：林达认为奥巴马医保让美国人“陷入绝望”投奔川普，有吗？

著名作家林达写了一篇文章，《川普上台，那头大象终于跑出来了》，基本上是用非常动人的文笔讲述了这样一个故事：奥巴马医保导致民不聊生，民主党因此民心尽失，美国人民只好逼上梁山，投奔川普。这样一种叙事，让我觉得非常无语。这篇文章从头到尾，很多最基本的事实都没有弄清楚，结论更是莫名其妙。

林达说：“这个“付不起”群体，分布在各州。我不知道确切人数是多少，据CNN报道，57%的奥巴马医改登记者获得补贴，但是高达43%的人没有补贴。再刨去影响不是太大的年轻人，余下的，哪怕只有10%的中产阶级家庭因医改陷入绝望，都是一个足以改变大选结果的沉默群体。”

所以说，首先她根本不知道这个群体到底有多少人，然后她根据CNN的一个报道随便猜了猜，就得出了一个“10%的中产阶级家庭”陷入绝望的推论，然后认定这些人民不聊生的关键在于奥巴马医保。

这里面问题可就太多了。好歹我对奥巴马医保还知道一点最基本的来龙去脉。今天和一个朋友聊天时向他介绍了一下，在这里整理一下写出来供大家参考。这些都是凭之前印象，没有再做仔细核实，肯定有遗忘和不确之处，以后有时间会进一步整理核实。下面是一个类似于“懒人包”的奥巴马医保介绍。

---------------------------------------------

奥巴马医保以前的美国医保难题

奥巴马医保诞生以前，美国的医保主要是这样。除了私人医保，政府承担的部分是两块： Medicare（俗称老人医保），供65岁以上的人使用，还有 Medicaid（俗称穷人医保），那得家庭收入低于某个很低的数值才能申请。

但其他人，又不老，又没穷到一定地步，就得用私人医保。要么可以干脆“裸奔”，不买医保。

私人医保由保险公司提供。保险公司为了能经营，会对你的健康状况进行评估，看你是不是已经有什么病，这叫 “Preexisting Condition”。如果你现在身体不错，那保费就低，如果你现在已经有病，那保费就超高或者干脆不许你参保。

总之私人医保要实现的是，尽量要让自己的参保人中健康人比例高。如果这个比例低于一定数值，想要盈利，平均到每人头上的保费就会过高。如此一来，相对健康的人自然就觉得不合算，干脆选择退出，这样健康参保人的比例会更低，陷入恶性循环，最终自然就办不下去了。这就是所谓的“死亡螺旋”（Death Spiral）。所以任何医保计划要防止的就是这种情况。

很显然，商业保险公司的经营逻辑是，已经有病的人必须收取极高的保险费用，或者干脆被拒绝参保。他们又没有穷到可以拿Medicaid的地步，那就非常糟糕。这是以前医保体系最主要的病症所在。

需要注意的是，对于中产阶层来说，这一般不是特别大的问题。因为他们大多有稳定的工作，而其中大部分人都由公司办理医保。公司办医保的可以免税，所以相对便宜。

奥巴马医保是什么，它能帮助什么人

简而言之，奥巴马医保想帮助的，是那些医保市场中最困难的人。

因为奥巴马医保要解决的问题，正是帮助那些之前因为有病等原因而没法上医保的人。其办法是提供一个“奥巴马医保市场”，保险公司加入，任何人都可以在那里购买保险。但要求是，首先保险公司方面，提供的医保计划不能拒绝已经有病的人，可以多收一些费用，但有个上限。这样就保证大部分人能够负担。然后从个人方面，要求每个人都必须购买达到一定要求的保险。这意味着，哪怕是身体健康自认为不需要保险的也必须买——如果不买，就得在交税时多交一笔罚款。当然，如果购买医保有困难的，由联邦政府再给予补贴。

这种做法就是为了保证，首先有病的人可以参保，然后健康的人也要参保，这样保持健康人在保险计划中的比例不至于太低而出现“死亡螺旋”。这意味着让那些身体健康的人来共同承担一部分病人的医疗费。从再分配的角度而言，这的确相当于一笔税收。同时，联邦政府对经济困难的参保人进行补贴，补贴的钱来自联邦税款，所以这种税是累进的。富人出的多，穷人出的少。

另外还有一条，就是为了保证保险费不至于太高而吓走健康人，对保险价格有上限规定。同时也要安抚保险公司，即保证在这些公司的保险计划出现赤字时，联邦政府直接出钱补贴，帮助他们维持较低的价格，保住健康参保人，这叫“风险走廊”（Risk Corridor）。

奥巴马医保让什么人吃亏了

首先，像我们这样的普通中产阶级家庭，而本身一直在拿雇主保险的人而言，这政策对我们其实没什么实质影响。林达文章里“10%的中产阶级家庭因医改陷入绝望，都是一个足以改变大选结果的沉默群体”这样的推论，实在是非常经不起推敲的判断。

其次，奥巴马医保政策之下，的确有人吃亏了。很显然，吃亏的人有两类：第一类是原先身体健康不参保的，得必须买保险，否则会罚款；第二类是原先参保，但觉得自己身体不错，参保的项目很少，基本上只保很少一点的那种。因为这种保险原先费用很低，但奥巴马医保对保险计划提出了最低要求，导致他们此前凑合事的保险就不合格了，必须重新购买合格的保险。

对这两种人而言，意见也不相同。对那些本来就不参保，一直“裸奔”的人而言，他们受的影响也不大。因为他们无非是交一笔罚款，也没多少。

但对于那些以前参加很便宜的保险计划，现在不合格的那些人，就麻烦了。这些人如果不得不参加保险，但是新的保险可能会比原先的贵不少。这些人怨言较大。

奥巴马医保费用上涨，为什么？

众所周知，奥巴马医保在运行中的确出现了一些问题，导致今年平均保费上涨两成。这件事被保守派污蔑为奥巴马政府搞社会主义失败了，但仔细看看，实际也根本不是如此。

还记得我之前说过的风险走廊吗？就是保险计划出现亏损时，联邦政府直接补钱给保险公司，使他们能保持保险费在较低水平。来自佛罗里达州的共和党参议员、同时也是今年总统大选的共和党候选人之一，卢比奥（Marco Rubio）在其中起了很坏的作用。卢比奥知道风险走廊是奥巴马医保是很关键的一个构件，所以他在一次联邦预算案里塞进了一条，要求禁止联邦政府出这笔钱。当时那个预算案必须要过，否则政府得关门，民主党方面哑巴吃黄连，只好连这一条一起通过了。这样一来，原先奥巴马医保就遗留了重大危机。这件事情的详情可见纽约时报报道：

http://www.nytimes.com/2015/12/10/us/politics/marco-rubio-obamacare-affordable-care-act.html

后来出现保险费上涨时，政府不能再补贴保险公司，所以导致不少保险计划出现了死亡螺旋，做不下去了。但很多人并不理解其中复杂的因素，什么风险走廊之类的，所以还是简单认为，这是搞社会主义搞出问题了。可笑的是，共和党预选时卢比奥四处邀功，拼命说是自己给了奥巴马医保致命一击，但因为大家都不懂这是怎么回事，也没人认领他的功劳。

所以首先，今年奥巴马医保保费上涨，原因在这里。

再次强调一点，这个保费上涨，涉及的是奥巴马医保，和我们这类本来就拿雇主医保的，普通的中产阶级家庭没有任何关系。

真正影响到的是我前面说的那些还不敢不上保险，但奥巴马医保费用又嫌太高那些人。

林达的文章在哪里搞错了？

再回过头来看看林达的说法。

林达说的是：“这个“付不起”群体，分布在各州。我不知道确切人数是多少，据CNN报道，57%的奥巴马医改登记者获得补贴，但是高达43%的人没有补贴。再刨去影响不是太大的年轻人，余下的，哪怕只有10%的中产阶级家庭因医改陷入绝望，都是一个足以改变大选结果的沉默群体。”

首先医保补贴，林达引用CNN的数字57%，我刚刚查了相关报道（http://money.cnn.com/2016/10/24/news/economy/obamacare-premiums/），这里把其中相关的部分摘出来，翻译给大家看一下：

Some 85% of Obamacare enrollees receive federal subsidies, which can lower their premium to less than 10% of their income.

（85%的奥巴马医保参保者可以得到联邦资助，使得他们的保费降低到收入的10%以下。）

Some 77% of consumers will be able to find a plan that costs $100 or less after subsidies, officials said.

（有关官员指出，77%的参保者将能够找到合适的保险计划，使得联邦补贴后的每月费用降到100美元以下。）

"Relatively few people will feel the premium increases, but everyone will hear about them," said Dan Mendelson, president of Avalere Health, a consulting firm. "That will have an effect on the perception of the program."

（咨询公司Avalere Health的经理Dan Mendelson指出，真正感到费用上涨的人相对较少，但人人都会听到他们的抱怨，这会影响到大众对奥巴马医保的看法。）

所以，首先，CNN报道中，得到联邦资助的人，比例是85%，而不是57%。我不知道林达的数字是从哪儿来的。所以没有补贴的人当然也不是43%，而只有15%。

更要命的是，林达文章里“哪怕只有10%的中产阶级家庭因医改陷入绝望”是一个很模糊的判断，她的隐含指向是，医保费用上涨影响了全体美国人。这是一个天大的误解。前面已经解释过，这只适用于参加了奥巴马医保的那一小部分，仅此而已。到底有多少人参加奥巴马医保呢？根据上面那篇CNN的文章：

Some 10.4 million people were enrolled in Obamacare plans as of June 30, the administration announced.

（截至2016年6月30日，1040万人参加了奥巴马医保。）

OK，1040万人。美国人口总数是多少呢？三亿多。“10%的中产阶级家庭”实在是无稽之谈。

实际上，根据CNN的数字，没拿到补贴的只是这1040万人的15%，即大约140万人。当然这也是很大的人口数。但要注意的是，这个数字背后还有复杂的情况需要考虑。奥巴马医保费用上涨两成只是一个平均值，有些地方上涨的多，比如亚利桑那涨了一倍多，有些地方上涨的少，比如罗德岛州只涨14%，而印第安纳州还降了3%。拿补贴的更多是那些上涨多的，经济困难的，而没拿到补贴的，则更多是并未上涨很多或者经济状况不错的。所以真正因奥巴马医保涨价陷入困境的人群，可以想象，比前面计算的140万还要少很多。我的推测，从比例上来看，能有个千分之五就不错了。

奥巴马医保导致民不聊生，所以民主党选输了？

前面已经解释了林达文章的关键错误。这里还想强调一下，我们不能只看是不是有人吃亏了，为什么看不见还有人因此得益呢？

奥巴马医保给之前因为身体不好而被拒绝参保的人带来了显而易见的好处，这些人有多少？不能说参加奥巴马医保的1040万人全是这种情况，但有相当部分会是。事情还不止于此，因为奥巴马医保另一部分是扩大了免费的穷人医保（Medicaid）的使用范围，从之前的贫困线扩展到相当一部分下中产。考虑到这种情况，可以说奥巴马医保的得益人群远大于受损人群。

有民众因为奥巴马医保而反对民主党吗？肯定有，但是，这些人并不是说自己的生活因为奥巴马医保出现了困难，而是听说奥巴马医保搞出这些事情，好可怕，感觉马上就要国将不国了。换句话说，他们在臆想这个国家有一大批人生活出了问题，而不是自己生活真出了问题。

所以，与其说是奥巴马医保造成民不聊生，导致民众反对民主党，还不如说，由于各种不负责任的言论传播，让一部分民众以为民不聊生了，而高声反对民主党。

我对美国选情相当关注，每天都花大量时间跟踪各种信息。目前美国各路靠谱专家对选举分析很多，我还真没看到一个归因于奥巴马医保保费上涨的。

补充一点，可能有人有会有疑问，为何奥巴马医保要搞的这么复杂，为什么不直接搞例如英国全民公立医保，全部国有化？我也认为，那种搞法算下来可能费用会低得多。但问题在于，美国的私人医保已经搞了多年，利益集团早已形成。你如果要搞国有化，等于要得罪全国的保险公司，这不算什么，但由于利益相关，你还得罪了全国的医生，这个就不得了了。因为民众是高度信任医生的。如果医生集体说某个政治家的坏话，那是毁灭性的。所以只能在不碰医生、保险公司等等既得利益集团的前提下进行改革，叠床架屋，搞出这样一种系统来。

华人圈里关于奥巴马医保的谣言很多，例如：“中餐馆老板和员工被奥巴马医保搞的怨声载道、咬牙切齿”，问题在于，奥巴马医保的确有所谓雇主责任，要求雇主给员工买医保——但是，那只适用于有50名以上全职员工的企业。一家中餐馆能有这么多注册的全职员工？另外，即便有这么多员工，即便雇主不得不掏钱买医保，为何员工要痛恨奥巴马医保？我了解的情况来看，中餐馆员工有相当一部分本身是非法移民，无论什么医保都和他们无关。就算他们是合法移民，那大多也是低收入群体，会由穷人医保（Medicaid）覆盖。别忘了，正是奥巴马医保扩大了Medicaid的照顾范围，看病不要钱。请问他们痛恨什么？

希望这篇文章能说清一些基本常识，以正视听。


转自：http://mp.weixin.qq.com/s/-eGzSoCnXnOpx_1QEdcxDA

唯色：在法国Jentayu文学杂志上有关地图与领土的话题及答复

在法国Jentayu文学杂志上有关地图与领土的话题及答复

文/唯色

法国Jentayu文学杂志2016年七月份第四期推出亚洲文学特刊，发表了我早年在拉萨写的一篇散文《地图之美》，由Filip Noubel先生翻译。这篇散文的开头几段是这样的：

我深信地图有一种隐秘的魔力，因为它总是让我感到轻微的晕眩。它很像一座迷宫，密布分叉的曲径，仿佛无始亦无终，即使任意选择两点，由此即彼，不过是一条笔直的线，但那种强烈的迷失之感仍然挥之不去。我甚至不得不遏止我的想象力，因为我无法知道任何一座大山的真正高度，像岗仁波钦，六千六百五十六公尺，在地形图上颜色褐黄之至，这究竟意味着什么？

地图它自成一个高度抽象的世界，将生命以及生命的过程巧妙地隐匿其中，然而却在渐次深浅的色彩里流露出一种有节制的感情，当然是与生存之地理并存的复杂而微妙的感情。第一幅地图必定出自最卓越的天才之手，他显然居住在人们难以想象的高处，这使他得以清晰地俯瞰大地，精确地描绘大地，——地图，谁的智慧之结晶？

我曾经见过一幅非常感人的地图，是西藏的地图。年代不久，颜色单纯，似是用铅笔勾勒而成，却十分形象地展示了一个殊胜的佛教圣地的景象：有连绵起伏的山峦和蜿蜒流淌的江河，而在广大的山河之间，一座座绛红色的寺院宛如鲜花盛开，份外美丽；尤为醒目的是位于左上方似是心脏部位的一尊观世音的画像，神采奕奕，栩栩如生，再充分不过地昭示了西藏是大慈大悲的佛菩萨庇护的土地。关于观世音，正如一位西藏人所说：“人们认为他是西藏牧羊人，而他的羊群则包括世界上所有的生物。他像牧羊人一样赶着羊群，把它们安全地带回羊圈里，在最后一只羊进圈之前，他决不寻找栖身之处。”

从严格的地理学的意义而言，这幅地图并不标准，但是谁又能说它不是一幅很美的地图呢？它至少照亮了人们在黑暗或庸常中沦落的心，让人们梦想，是的，梦想获得一种非凡的能力，穿越地图这个纯粹文本的界限，在黎明或者薄暮时分，目睹火红的太阳喷薄而出的金色之光使大地上所有的形象呈现出金子的质地，多么可贵！
……


这一期Jentayu文学杂志的话题是地图与领土，在译文发表的同时，Jentayu杂志向我提了相关四个问题，以下是问题及我的答复：

1、问：唯色，你是在拉萨出生的，现在你住在北京并用中文写作。那么你在地图上怎么定义自己的位置呢？你是一位多重身份的人吗？

答：曾经我无所适从。地点；语言；血统……这其实与身份认同有关。我曾在早期的一篇小说中描写过这种挣扎：“这些重要吗？我的意思是，即便在一个地方消磨了一生，又能说明什么呢？也许是别的另外一种东西吧。譬如血统，它一旦混杂就不伦不类，难以挽回，使得人的真实处境犹如置身于一块狭长的边缘地带，沟壑深深，道路弯弯，且被驱散不尽的重重迷雾所笼罩，难辨方向；……终生踯躅在这样一块边缘地带，这本身就已经把自己孤立起来了，这边的人把你推过来，那边的人把你推过去，好不容易站稳了脚跟，举目四望，一片苍茫。多么难以忍受的孤独啊！犹如切肤之痛，深刻，又难以愈合。”

我在24岁时从汉化程度很高的康定（位于藏东康区）回到拉萨，面临的最大问题是发现已被汉化、失去母语的我在自己的故乡犹如一个陌生人，这使我深深地纠结于身份认同。一度我自认为解决了这个问题，我的一位诗人朋友说，其实我们什么民族都不是，我们的身份就是诗人。他的这句话令我如释重负，以至于在拉萨的最初几年，我自闭在诗歌的“象牙塔”里，写的诗越来越个人化，执着于个人的感觉、个人的意象、个人的语言。而我自认为诗人或者艺术家高于一切，或者说是超越一切，而民族的属性可以忽略不计。但是，写这样的诗并不能解决内心的痛苦。我也不是说我有多痛苦，也许说空虚更准确。而且，写这样的诗也写不下去了。

从什么时候起，我一步步地走出了“象牙塔”？应该是，在广阔的图伯特游历的经验逐渐地改变了我；应该是，在游历的过程中慢慢地亲近佛法，才明显地感觉到内心一天天地充实。安多、卫藏、康的许多地方我都去过。既是游历，也是朝圣，因为在我心中，我把辽阔的雪域大地视为一座天然的、巨大的寺院！当然这是最初游历时的动机。当我在雪域大地上走得越远、停留越久，那种文学情怀便逐渐被历史感和使命感所替代。也即是说，从来只是以审美的眼光看待图伯特的我，逐渐地开始以历史和现实的眼光来看待这块土地上的人和事。

也因此，我如今住何处都可能不会令我太困扰。无论住在北京，还是住在拉萨，甚而至于如果有一天住在更为遥远的地方，肉体的移动都应该不再会让我无所适从，因为心有所属，魂有所系，所谓的“生活在别处”这个难题已得到解决。表面上，我似乎有着多重身份：比如血统是四分之一的汉人和四分之三的藏人；比如母语是藏语，却不会用藏文写作而是用中文写作；又比如个人身世等等更是几句话说不清楚。但我亦同样不再为此困扰。一个人的身份只与个人相关；个人的认同才是至关重要。就我而言，我只有这三个并立而存的身份：藏人；佛教徒；写作者。

2、问：是什么原因让你对地图那么敏感？

答：我对“地图”以及“地理”一直怀有很敏感、很纠结的那种兴趣。比如地理这个话题（是的，地理永远是个非常重要的话题），当地理之于图伯特，它有两种：传统的图伯特地理由高至低，分为上、中、下三大区域，有上阿里三围、中卫藏四如、下多康六岗之说，基本上囊括现如今中国行政区划的甘肃省、青海省、四川省、云南省的藏地，以及西藏自治区；而“现如今的中国行政区划”的各藏地，即意味着与传统的图伯特地理不同的地理，是一种被大大缩减、被分割他属的地理，而且被重新命名，由此可知，这已是失去了自主意义的地理。

我的第一本书其实不是散文集《西藏笔记》，而是游记《西藏：绛红色的地图》（2003年在台湾出版）。正如我在书中所写：我将“努力阐明西藏的意义绝不仅仅体现在地理上，更是体现在人文上，无论是‘地理’的西藏，还是‘人文’的西藏，实际上这两个西藏难以分割，其实是、必然是你中有我、我中有你的关系；从词性上来说，前一个西藏是名词，后一个西藏是形容词，而作为形容词的‘西藏’意味着这样一种精神上的同一性，它延伸到地理学意义上的‘西藏’之外（如‘香巴拉’），并和‘西藏的……’（如藏传佛教）一起诞生，从而力求展现西藏的全部景象无论在自然地理上或宗教地理上，乃是一幅辽阔而壮丽的地图——绛红色的地图。”

随着写作的持久与深入，我所关注的地理不只是自然地理、宗教地理，更是历史与现实的地理，因为这与一个人的存在息息相关，与一个民族的存在息息相关。确切地说，与我自己有关，与正在消失中的、藏人自称的“BOD”有关。而地图，我认为是一种证明；但必须是符合事实与真相的地图，而不是被涂写、修改的地图。一份真正意义上的地图，可以证明你曾在这个世界有过怎样的位置，这很重要。正如萨义德所说：“你对帝国主义所知道的事情之一，就是土著没有地图，白人有地图。”我特别理解这句话，因为其中的“土著”与“白人”，只要换个词就是我们的写照。

其实多年前我就在写一本书：《拉萨地图》。一度用名《我的拉萨，你的地图》。现在改名为《拉萨辞典》。但都是暂名，最终未定，因为此书尚未完成。其中有一段是这样写的：“我常常觉得自己极像一个没有受过任何学术训练的考古学工作者。更像一个，怎么说呢，有时候我深信自己恰是丧生于殖民者之手的某个生命的转世。历史成为一种地理，回忆正如考古。且让我在一些地图中、许多的回忆中，重新建构或竭力恢复自己的家园吧。”

3、问：你现在不能够出去中国，你觉得外国文学在你的生活是什么样角色？有多么重要？

答：外国文学是我的精神食粮，一日不可缺。其实不单单是文学著作，还有学术类、思想类、艺术类的著作。比如，多年来，我反复阅读有关殖民主义与后殖民主义的书籍，有关民族志、人类学等田野研究的书籍，以及，中国之外的国际藏学研究的书籍。但因我只认得中文，读的都是中文译本，所以我即便离开中国，也离不开中文书籍。准确地说，是离不开翻译成中文的外国作品。从某种意义来说，这还实在是一种无可奈何的吊诡。

比无可奈何的吊诡更多一份哀伤的是，当我阅读用母语写作的本族作家、学者的著作，也须翻译成中文，否则不可读。

相反，多年来，我已极少阅读中国作家、学者的著作，基本不读中国诗人的诗作。我会浏览中文网络的文章，却不会专门花时间阅读书籍。人生苦短，不必将时光浪费在没有兴趣的事物上。

另外，多年阅读的经验让我倾向，如台湾、香港翻译出版的中文书籍。由于中国的言论审查和洗脑效果，即便是同一个外国作家的同一本著作，中国版与海外中文版都有多处不同。比如奥地利登山家海因里希•哈勒（Heinrich Harrer）的《西藏七年》（Seven Years in Tibet）一书被译为三十多种文字，仅汉文译本就有两种：一是1986年西藏人民出版社出版的《西藏奇遇》，一是1997年台湾大块出版社出版的《西藏七年与少年达赖》。我将这两个译本的其中内容相符的两页做过对照，发现出入很大，中国译本有添油加醋的，也有故意删减的，之所以如此有意识地进行篡改，是为了借哈勒之口，来妖魔化西藏文化与西藏历史上的政治制度，并给中国读者制造出连这样一位与西藏密切的西方人都对西藏充满鄙夷的印象。

我还发现，近年来的中译本，由于中国译者所受到的西方学术训练和教育，使得翻译中的这类有意识的篡改变得很精心、巧妙，如果不是中英文水平都不错，是难以察觉的。比如，有关美国人类学家约瑟夫·洛克（Joseph F.Rock）的传记《苦行孤旅》，2013年上海辞书出版社出版，译者是读了哈佛博士的中国人。我读这本中译本的感受是多处读得令人生疑，我的意思是，译者似乎在翻译中有很巧妙的修改、增加或删减，从中可以察觉到某种隐而不现的立场，或者使用的是我们所熟悉的、在今日中国被审查之后的语境下的那种语言规则。

4、问：你是如何看西藏文学在未来的发展，无论是藏文写的或者是汉语写的？

答：自1959年尊者达赖喇嘛及成千上万藏人被迫流亡异国，从未有过的，在藏人的文学史上，出现了以多种文字叙述的声音：除了以母语写作的声音，也有以中文和英文等文字写作的声音。

以藏文、中文、英文等多种文字，以及双语、三语等兼具的文字来写作，至关重要的是如何写或者说如何叙述。叙述才是最重要的。我曾在党的报社当过记者，在党的文学杂志社当过编辑，也写过 “主旋律”的“报告文学”，我太清楚在无法掌握话语权的环境里，被允许叙述的规则和潜规则了。

在西藏，官方有这么一个不成文的说法：藏文程度越高，宗教意识越浓厚，思想越反动。这一方面造成有意无意的忽视甚至轻视藏语文的学习和普及，导致藏人中汉化的程度越来越高；一方面使得藏人知识分子惟有被动地接受现状方能自保，倘若敢于发声，要求当局重视藏文化、尊重藏文化，轻者是狭隘的民族主义者，重者则是民族分裂主义者。因此很明显，在西藏，用藏文写作的文化人相比用中文写作的文化人，所感受到的压力更大。

就发表作品的空间而言，西藏自治区内的出版社、杂志社和报社只有区区数家，使用藏文的单位则更少，且都受到意识形态部门相当严格地控制。而且，涉藏题材的书稿甚至需要上报中共统战部，审查之严之细难以想象，最终若获出版已是遍体鳞伤。所幸中文世界并不局限于中国境内，在海外有着虽然不大却比较自由的文化市场，对于我来说，从2006年起，我的书主要在台湾出版，并因此被译成多种文字。

不过西藏文学的未来肯定不是暗淡的。因为互联网的出现是伟大的转折点。互联网为不同的声音提供了空间，那是一个看似虚拟却真实地影响着人们生活的空间，可以为失去声音的人们重新争取存在的空间。如今，愈来愈多的年轻藏人在这个充满变数的时代开始发声，其理性的、敏锐的、自信的程度令人欣慰，其民族意识并没有因为洗脑被减弱反而变得清醒，同时又掌握了用藏语、汉语、英语等表述的能力，使得声音传出很远。曾有一位年轻藏人写信告诉我：“我们都在用不同的方式发出内部的声音，目的是一致的。”

2016年5月28日写于北京

（转自自由亚洲特约评论）

转自唯色博客：http://woeser.middle-way.net/2016/11/jentayu.html

朱瑞 鲁德成：回复台湾中央广播电台温金柯

温金柯先生链接到盛雪脸书上的“不起诉”裁决书，被盛雪散发到海外各大电邮群组。

杨宪宏先生的“台湾关怀中国人权联盟”还特别把“不起诉”裁决书链接到了盛雪的脸书上，公开与盛雪联手，打压弱势批评者。

2016年10月28日，台湾中央广播电台的温金柯先生把台湾台北地方法院检察署发给被告和原告双方的“不起诉”处分书擅自公开，并鏈接给盛雪。 还把我们这些个体对盛雪的正常批评，毫无依据地称为“瘋狂攻擊盛雪女士的團夥”，“至今仍然興致勃勃的幹著自取其辱的蠢事”“能夠證明的只是自己的愚昧和対於文明的無知而已。”，而盛雪也发出公开信，称：“金科兄一直安慰我，認為這些人是在自取其辱，他們的攻擊絕對不會任何效果。” 两人沆瀣一气，形成了一幅公众人物和台湾国家媒体工作人员，联合对普通民众的侮辱和打击，展示出“强势者”的趾高气扬。

我与鲁德成先生回答了温金柯和盛雪，但随后，温金柯和盛雪就双双删除了我们的留言，又拉黑了我们。鉴于他们不断堵塞交流和商榷的渠道，我们只能把对温金柯的回答，发给大家备份，尤其是供台湾中央广播电台的台长、民主基金会的女士们先生们明鉴，也留给今人、后人和历史评说。

温金柯先生，我不得不告诉您一个常识，“不起诉”不等于说杨宪宏先生利用国家媒体，在数以万计的听众面前，为民运公众人物盛雪的丑行站台没有错误。另外，法律程序还没有全部走完，就算最后被告没有受到法律的制裁，也必须要接受舆论和道德的谴责。还有，请您回答，您不是被告，不是当事人，是怎么得到的这份“不起诉”裁决书的？是谁授权您公开我们的个人资料的？

温金柯先生，既然您公开了“對電台同仁和長官説，不必對這些人客氣。他們最後就是向檢察官控告嘛！而檢察官一定不會起訴。”请问，你们的电台同仁和长官作出怎样的反应？是否认可你们利用国家电台传递不实信息，为民运公众人物盛雪的邪恶和黑道站台是正确的？鼓励你们继续傲慢无礼地对付听众和批评者？

您根据什么说我们是“瘋狂攻擊盛雪女士的團夥”，我们这些质疑批评盛雪的人，都以真名实姓，极为负责任地指出盛雪的问题，我们居住在不同的国家，彼此没有利益联系，只是在盛雪问题上形成某些共识。并且，对杨宪宏先生提出告诉的，也只有我与鲁德成先生两人，怎么就被您说成了“团伙”？您为什么不能就事论事？

文明是压制批评者的声音吗？是靠诬名批评者为当事人护短吗？是避开事实不谈，为丑闻缠身的民运公众人物站台吗？您身在台湾，真不懂什么是民主文明吗？容我简单告知，尊重不同的声音是民主和文明的标志之一。尤其是在当下某些群体尚无应有监督程序和渠道的情况下，是打压批评者，还是敢于接受质疑和批评，是检验真假文明的试金石。请您好好看看我们的三十问杨宪宏吧，这都是他无法逃避的问题。

您还到盛雪的脸书上通报，而盛雪也发出公开信感谢你们，这说明，你们已公开沆瀣一气，这种联手的基础究竟是护短还是正义，如此与被批评者联手打压批评一方民众的声音，如此行为，符合台湾中央广播电台所秉持的“新闻报导客观公正立场”吗？

从4月22日，我们递交“告诉书”到10月23日收到“不起诉”结果，这个案子几经变化，一个月前，我们往法院检察署打电话时，对方还告诉我们，此案已由“他”字号，变为了“侦”字号，并说再有一个月左右会开庭。我们也请教过一些律师，都说我们提供的证据清晰，正常情况下，一、两个月就会有结果。但检察官折腾了六个月漫长的时间，几经变化，这中间，你们有多少挣扎，做过什么，你自己还不清楚吗？

就算被告真的“不用出面就贏了”，这也丝毫不说明被告方没有错误，只能说明台湾太小，亦或法律不保障外国人的权益，如果被告方还有一点反省意识，就该为节目主持人杨宪宏先生那些严重违背新闻人职业道德、毫无事实依据的言行而羞愧，从此谨言慎行尊重事实，而不是如此张扬的顽梗执迷一错再错。

我们相信，与本案相关的所有文字迟早将全部公布，本案相关全过程中每个人的言行都记录在网络历史档案中，无人能任意曲解涂抹，就算一时良莠难辨、正义难伸，历史和时间总会给出公正评判。